Cruz

Onlangs zapte ik in de vooravond langs de tv-kanalen en kwam terecht in de Big Brother-tempel. Het gezelschap maakte zich op voor de maaltijd. Het wachtte even want een van hen wilde bidden. Een kruisteken betekende het einde van het gebed. Gezamenlijk begon men aan de dis. Volgende beelden boeiden mij niet. Ik liet mijn gedachten de vrije loop.

Bidden voor het eten, ik ben ermee opgegroeid. Ik doe het nog steeds. Opgegroeid in roomse sfeer waren wij gewend voor álles te bidden. Opstaan, naar bed gaan, eten, het Angelus van twaalf uur, op school voor en na de les. Alles werd ook gezegend; het nieuwe huis, de nieuwe auto, de nieuwe fiets, een nieuw beeld . . . Mijn moeder werd het wel eens teveel: ,,Als we zo doorgaan met bidden komen wij niet ín de hemel, wij schieten er recht doorheen!''

Het kruisteken is een handeling met invloed op de omgeving. Het werkt als de fluit van de scheidsrechter. Iedereen, biddend of niet, wacht er op. Gezamenlijk wordt begonnen. Protestantse disgenoten bidden ook bij het eten, maar zonder begin- of eindgebaar. Zodoende weet ik nooit wanneer hun gebed is afgelopen en ik 'smakelijk eten' kan zeggen.

Het 'kruisje slaan' vond in mijn jeugd te pas en te onpas plaats. Bij onweer na elke bliksemflits. Ik weet niet met welk doel want de bliksem was al geweest en de klap volgde altijd. Als een ander vloekte sloegen wij een kruis. Op de nonnenschool leerde ik dat drie kruisjes achter elkaar de duivel uit de kamer dreef. Bij het brood snijden maakte men met het broodmes een kruis over het brood. Tegenwoordig halen we gesneden brood bij de bakker.

Kwam vroeger een 'bedelpater' bij mijn ouders op bezoek, dan moesten de kinderen één voor één in de voorkamer komen. Wij ontvingen plechtig een kruisje met de duim over ons voorhoofd ter verhoging van ons heil en zijn financiële oogst.

Al deze kruisjes en kruistekens verdwijnen steeds meer uit het dagelijks leven. Ze keren evenwel op een ander terrein terug.

We kunnen steeds meer sporters uit Latijnse en gemissioneerde landen bewonderen. Intens geloven zij in de zegenende kracht van het kruisteken en zij maken er dan ook grif gebruik van. Voetballers raken eerst de grasmat met de hand aan en maken dan een kruisteken. Dinsdag nog zag je Feyenoords Julio Ricardo Cruz zo'n kruisje slaan. Zo'n gebaar kan niet onopgemerkt blijven in de hemelse skybox.

Het gebed wordt verplaatst van de eettafel naar het sportveld. Hoewel wij het bidden aan tafel in ons gezin altijd consequent in stand hebben gehouden, heeft dit gebruik bij onze kinderen en hun gezinnen een andere invulling gekregen. Laatst was een kleinkind bij ons te logeren. Toen wij aan tafel zaten en wilden bidden keek de koter ons vragend aan. ,,Opa . . . ga je voetballen?''