Het Nieuwe-tijdsdenken zetelt midden in de kerk

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - “Het Nieuwe-tijdsdenken/New Age is niet alleen een rand- en buitenkerkelijk gebeuren, maar het leeft ook in de kerkelijke gemeente; het raakt de kerk, tot in haar wezen.”

Deze conclusie trekt drs. Frederike de Jong, projectmedewerkster bij de missionaire organen van de Samen op Weg-kerken, in haar zojuist gepubliceerde onderzoek 'Nieuwe Tijdsdenken en de kerk'. Aan het onderzoek hebben 230 mensen meegedaan. In kerkelijke bladen, kranten, het New Age-blad De Koörddanser en het blad van de Stichting Blauwe Iris waren oproepen geplaatst om mee te denken over de dialoog kerk-New Age en voor dat doel een vragenlijst aan te vragen.

Vindt De Jong 230 reacties niet te weinig om er zo'n verstrekkende conclusie aan te verbinden? “Mijn onderzoek was kwalitatief van opzet en niet kwantitatief. Van de 230 mensen die hebben gereageerd zijn er maar liefst 163 zowel kerkelijk betrokken, als betrokken bij of geïnteresseerd in New Age/Nieuwe-tijdsdenken. Het merendeel van deze mensen kun je zelfs zeer kerkelijk betrokken noemen. Gezien het werk dat de mensen ervan hebben gemaakt, de zorgvuldigheid en uitvoerigheid waarmee ze de vragen hebben beantwoord, vind ik 230 reacties zelfs heel wat.”

Niet bekend

Wat de Nieuwe Tijd van de kerk zou kunnen leren is vooral meer gemeenschapszin, aandacht voor de andere mens en voor de maatschappij, en minder individualisme en navelstaarderij. De oefeningen in zelfontplooiing en spirituele groei, die in New Age worden aangereikt, zouden door de inbreng van de kerk een extra dimensie kunnen krijgen: innerlijke ontwikkeling (New Age) met oog voor de ander (kerk). Een greep uit wat New Age verder van de kerk zou kunnen leren, levert op: meer structuur en organisatie, geworteld zijn in de geschiedenis, oriëntatie op de bijbel en op Jezus Christus.

Op de vraag naar het doel van de dialoog kerk/Nieuwe Tijd antwoordde bijna de helft met de begrippen respect, begrip, liefde, eerbied, openheid en tolerantie. Een kwart vond vooral uitwisseling, luisteren en elkaar vertellen het belangrijkste doel. De onderwerpen die in de dialoog aandacht zouden moeten krijgen zijn er zeer vele. De hoogste score is weggelegd voor reïncarnatie en karma, gevolgd door gods- en mensbeelden. Verder op deze lijst: paranormale ervaringen, het gezag van de bijbel, een andere kijk op de geestelijke werkelijkheid, engelen, doorgevingen, gnostiek, de mystieke traditie en de duo's zonde/schuld, lijden/dood, goed/kwaad. Veel van de genoemde onderwerpen behoren niet tot de eigenlijke leer van de kerk, maar staan wel in een spanningsvolle verhouding tot de bekende leringen van de kerk. Hoe verhoudt zich bijvoorbeeld de eigen verantwoordelijkheid van New Age-mensen tot het genadebegrip in de kerk, hoe verhoudt zich reïncarnatie tot het geloof in bevrijdend leven, sterven en opstaan van Jezus Christus en hoe, om nog eens een actuele te noemen, verhouden hedendaagse openbaringen - in de vorm van doorgevingen, channeling - zich tot de bijbelse openbaring? Kortom, die dialoog kerk/Nieuwe-tijdsdenken kan nog boeiend worden. De eerste publieke aflevering ervan vindt plaats op 6 en 7 maart, op de conferentie 'Tussen Vis en Waterman'. Aanmelden heeft overigens geen zin meer, de conferentie is reeds volgeboekt.