Discussie over keppeltje of een gabberpetje

Waarom hij een keppeltje draagt, wil een van de leerlingen van het Buys Ballot College in Goes van rabbijn Awraham Soetendorp weten. “Je moet je eigen identiteit nooit wegstoppen. Maar alleen als je erkent dat er meerdere wegen zijn, kun je mensen die anders denken accepteren en voor vol aanzien”, vindt de joodse geestelijke.

Soetendorp houdt voor de hoogste klassen van havo en VWO een lezing over zijn eigen leven. Hoe hij als joodse baby als door een wonder de oorlog overleefde, doordat hij - na in een koffer met luchtgaten naar Velp te zijn gesmokkeld - werd opgenomen door een Duitse vrouw die hem gedurende tweeënhalf jaar verborg. Dat heeft, juist omdat zij een Duitse was, een onuitwisbare stempel gezet op de rest van zijn leven.

Niet alle Duitsers waren slecht, vertelt hij, en zo was het ook bij de Bosniërs en Serviërs, daar waren ook 'goeden' die met gevaar voor eigen leven iemand van de tegenpartij verborgen. Hetzelfde gebeurde ook in Rwanda. En zolang dat nog gebeurt is er nog hoop voor de wereld, zegt de rabbijn. Van welk geloof iemand is, dat is daarbij niet belangrijk, vindt Soetendorp. “Wie een medemens redt, heeft de hele wereld gered, staat in de Koran, en dat is ook de basis van het joodse geloof. Er leiden meerdere wegen tot één waarheid.”

Het keppeltje blijft het publiek intrigeren. “Waarom mag een keppeltje wel, en mogen er in de klas niet van die petjes gedragen worden”, wil iemand weten. De rabbijn kent het probleem van de petjes niet. “Het gaat over die omgekeerde petjes die door gabbers gedragen worden”, legt Maarten uit zes VWO uit. “Je weet wel, met van die aussi's, die trainingspakken. Wij vinden het belàchelijk als andere leerlingen die dragen in de klas. Trouwens, dat gebeurt hier ook praktisch niet. Of niet meer.”

Maar waar leg je het onderscheid tussen eigen initiatief en het nadoen van andere mensen, bijvoorbeeld met het dragen van zo'n petje of een keppeltje, wil een jongen weten. Soetendorp fronst zijn wenkbrauwen. “Of je iets al dan niet op je hoofd moet dragen is moeilijk te beoordelen. Belangrijk is dat je zelf kritisch nadenkt over de achterliggende redenen. Draag je het gewoon tegen de kou, of omdat je je daardoor beter voelt, of om iets anders. Je moet bij jezelf te rade gaan. Je kunt je leven zelf maken, het is als een prachtig, kunstig borduurwerk.”

Annelies (18) en Maarten (16) hebben wel met interesse naar de lezing geluisterd. Maar ze zeggen dat ze veel van de aangehaalde problemen niet van nabij kennen. “Wij zitten hier eigenlijk midden op het platteland, hier zijn geen grote groepen buitenlanders of andersdenkenden op school. Hier heb je die problemen niet zo.”