Europese Unie besluit tot liberalisering van de gasmarkt

Van onze correspondent BRUSSEL - De EU-landen hebben een akkoord bereikt over het vrijmaken van de handel in aardgas. Voor 2010 moet eenderde van de Europese gasmarkt worden onttrokken aan nationale monopolies.

Een decennium lang is er over het gas gepraat. Het land dat zich het felst verzette, Frankrijk, legde zich gisteren neer bij het onvermijdelijke. Als het Europees parlement met het bereikte akkoord instemt moet dat worden omgezet in nationale wetgeving, die tenminste 20 procent van de gasmarkt openstelt. Vijf jaar later moet 28 procent van de markt vrij zijn voor concurrentie tussen gasleveranciers, nog eens vijf jaar later 33 procent.

Het zijn de grootverbruikers die van de marktopening gebruik kunnen maken en de vrijheid krijgen te kiezen voor een bepaalde gasleverancier. In het begin zullen ondernemingen die jaarlijks meer dan 25 miljoen kuub verbruiken die vrijheid krijgen, vijf jaar later volgen de verbruikers van meer dan 15 miljoen kuub, nog eens vijf jaar later de verbruikers van meer 5 miljoen kuub.

Voor de Nederlandse markt hebben de cijfers nauwelijks betekenis omdat het kabinet tot een snellere liberalisatie wil komen. Het EU-akkoord is echter wel van belang voor de Nederlandse export. Duitse en Franse grootverbruikers kunnen direct uit Nederland hun gas betrekken zonder dat de nationale gasmaatschappij daarvoor een stokje steekt.

Voor de langlopende contracten, die zeer gebruikelijk zijn in de gaswereld zijn uitzonderingen mogelijk. Gasdistribiteurs die met producenten zogenoemde take-or-pay contracten hebben afgesloten en tegelijk hun grootafnemers dreigen te verliezen kunnen om een uitzondering op de vrijhandel vragen.