Tekort aan buschauffeurs/Na jarenlange personeelsstop kunnen vervoerders nu geen aanwas vinden

AMSTERDAM - Stadsvervoerders moeten steeds meer moeite doen om nieuwe buschauffeurs te vinden. Na een jarenlange personeelsstop vanwege overheidsbezuinigingen, kampen de bedrijven nu met een vergrijsd personeelsbestand en een hoog ziekteverzuim. Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot tekorten in de chauffeursploegen.

Het Amsterdamse stadsvervoerbedrijf GVB zingt het net uit met zijn buschauffeurs, zegt woordvoerder L. Jacobs. “Maar we moeten oppassen, ook al betalen we goed.” Het ziekteverzuim ligt op ongeveer 15 procent in Amsterdam en ook in de hoofdstad liggen de chauffeurs bepaald niet voor het oprapen. Maar alle problemen zijn relatief; het GVB zit nog dringender verlegen om conducteurs. Daarvan zijn er minstens honderd te weinig en aanwas is er amper.

Ook Novio Vervoer, de stadsvervoerder uit Nijmegen, en Arriva Groningen constateren dat de markt is afgeroomd. “Het is erg moeilijk om mensen te vinden voor gehandicaptenvervoer”, zegt J. van der Wal, hoofd personeelszaken van Arriva, “omdat de salarissen daarvoor een stuk lager liggen dan voor buschauffeurs.” Bestuurders van gehandicaptenbusjes vallen namelijk onder de veel goedkopere taxi-cao. Kunnen ze ergens anders een baan krijgen, dan zijn ze weg, zegt Van der Wal. “Het verloop is erg groot.”

In Den Haag, bij stadsvervoerder HTM, is het 'spannend', zegt woordvoerder F. Wetters. “Wij zoeken een kleine honderd chauffeurs, onder andere voor de extra spitslijnen die we gaan rijden.” Tot die tijd is het een kwestie van scherp plannen om alle bussen bemenst te krijgen. “We vragen onze mensen zo min mogelijk vrij te nemen, en zetten als het nodig is ook controleurs in als chauffeurs.”

De Rotterdamse RET en de Stadsbus Maastricht zijn de enige stadsvervoerders zonder personeelstekorten. “Sporadisch komen we wel eens een mannetje te kort”, zegt P. van Mulekom uit Maastricht. “Dan merk je dat de spoeling erg dun is geworden. Voor onaantrekkelijke oproepcontracten komt bijna niemand meer.”

In Utrecht lijken de problemen vooralsnog het grootst. Het stadsvervoerbedrijf GVU heeft op dit moment veertig chauffeurs te weinig op een bestand van zeshonderd mensen. “Dat is niet goed, maar het is enigszins te overzien”, meent woordvoerder H. Scholts. Het tekort liep deze zomer zo hoog op dat de winterdienstregeling, die op 14 september zou ingaan, pas twee weken geleden kon worden ingevoerd. Gedurende de wintermaanden rijden de bussen vaker. Daarvoor zijn meer chauffeurs nodig.

Er is een aantal verklaringen voor het Utrechtse tekort te vinden, meent Scholts. Het ziekteverzuim - traditioneel hoog in het openbaar vervoer - bedraagt niet de verwachte 10 procent maar is, mede door de werkdruk, gestegen naar 13,5 procent. Daarnaast kreeg de stadsvervoerder pas in een laat stadium te horen dat hij meer buslijnen richting universiteitscentrum de Uithof mocht exploiteren, en dus extra chauffeurs nodig had.

Een poging om tijdelijk buschauffeurs bij touringcarbedrijven weg te halen, liep op niks uit. De buschauffeurs van de stadsvervoerder in Dordrecht, die hun baan dreigden te verliezen, waren ook niet een, twee, drie te porren voor een klus zo ver van huis. En een eerste wervingsactie leverde nauwelijks geschikte kandidaten op. “We waren het werven verleerd, volgens mij”, zegt Scholts. “Sinds het begin van de jaren '90 konden we vanwege bezuinigingen geen nieuw personeel meer aannemen.” Bovendien heeft het GVU tijdenlang gepraat over een fusie met streekvervoerbedrijf Midnet. Hangende die besprekingen werden geen nieuwe chauffeurs aangenomen, omdat die bij het in elkaar schuiven van de twee bedrijven weer zouden moeten verdwijnen. De fusie werd uiteindelijk afgeblazen.

Een tweede sollicitatiecampagne had meer resultaat. De eerste nieuwkomers zitten inmiddels achter het stuur, maar voor half december zijn de tekorten niet weggewerkt, zegt Scholts. Een beperkte reserveploeg, veel overwerk en het verzoek aan de chauffeurs niet te veel vrije dagen op te nemen, moeten de zaak voorlopig redden. “We hebben net gehoord dat we opnieuw extra lijnen mogen gaan rijden, dus we blijven werven”, zegt Scholts.