De nieuwe spelling bezorgt spellengigant nodige hoofdbrekens

De spellingcommissie die de nieuwe voorkeurspelling heeft bedacht, heeft het vast over het hoofd gezien, maar Jumbo zit er maar mee. Voor de spelletjesgigant bedacht ontwerper Dick de Rijk ruim drie jaar geleden een prachtig taalspel. Op speelse wijze wilde hij de taalkennis van de Nederlanders opvijzelen.

Het gaat zo: je pakt een kaart, beantwoordt een spellingvraag en als je het bij het rechte eind hebt, mag je zoveel plaatsen verder op het speelbord. Voor gevorderden zijn er nog twee moeilijker niveaus, waarvan de rode variant 'berenmoeilijk' is. En wie het eerst (aan)komt, die het eerst maalt natuurlijk.

In de eerste editie zaten 360 kaarten met liefst 9 000 spellingproblemen. “Met niet één doublure”, zegt een trotse De Rijk. Het Groot Van Dale Spel Der Nederlandse Taal bleek een doorslaand succes. Vorig jaar werd het bekroond tot 'spel van het jaar' en gingen er 80 000 exemplaren van over de toonbank. “Dat is in deze categorie iets ongelooflijks”, zegt De Rijk. Hij dankt het succes mede aan Van Dale, die zijn taalkundige naam en faam aan het spel verbonden heeft. Ook zijn er spannende spelmomenten ingebouwd, zoals de 'duelvakken'. Daarbij daagt de ene deelnemer de ander uit om een rode vraag te beantwoorden.

Maar toen was daar als een duveltje uit een doosje die taalcommissie, waardoor al die duizenden taalspellen in één keer op de oud papierstapel leken te kunnen. Gisterochtend presenteerde Jumbo echter op het kantoor aan de rustieke Amsterdamse Kromboomssloot haar antwoord. De mensen die het taalspel al hadden aangeschaft, kunnen voor een 'zacht prijsje' een vervangingsset kopen.

“Vijfenzeventig procent van alle kaarten moet vervangen worden”, vertelt De Rijk, “omdat op elke kaart zo'n 25 taalproblemen voorkomen”. Voor degenen die nog niet het taalspel hebben, ligt er vanaf vandaag een 'up-to-date' versie in de winkels. Bovendien zijn er nu ook twee varianten - spreekwoorden en gezegden en woordenschat - en een jeugdeditie, voor kinderen vanaf 8 jaar. Precies op tijd voor Sinterklaas dus.

Geïnspireerd door het succes werkt De Rijk al aan de internationalisering van zijn geesteskind. Vorige maand zag de Engelse versie het licht, gebaseerd op de al even gezaghebbende Great Oxford Dictionary. Volgend jaar volgen Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten, en het jaar daarop Italië en Spanje. Maar ook over de grens is de spelling in beweging. “Een halve eeuw lang is er niets gebeurd met de spelling in de Europese taalgebieden. Nu ineens, nu wij bezig zijn met dit spel, wordt de spelling herzien in het Nederlands, Duits en Frans”, verzucht De Rijk.