Indurains zwijgen brengt Spanje tot wanhoop

MADRID - Vol twijfels is gisteren het Spaanse wielerseizoen begonnen. Ver weg van feestgeknal en ontkurkte champagneflessen vierde Miguel Indurain het nieuwe jaar in besloten familiekring in zijn woonplaats in Navarra. Ook op nieuwjaarsdag bleven de knellende vragen van vorig jaar onbeantwoord: hangt hij de fiets aan de wilgen of tekent hij een nieuw miljoenencontract? Stapt hij over naar een andere ploeg die hem naar de zesde overwinning in de Tour de France moet begeleiden of stapt hij alleen nog maar op de fiets om brood te halen?

Slechts een zekerheid was er gisteren. Op het moment dat miljoenen Spanjaarden conform de traditie om klokslag 12 uur op oudejaarsnacht hun 12 geluksdruiven wegslikten, proostte Miguel Indurain op zijn eerste contractloze dag. De verbintenis met de Spaanse bank Banesto ging tot en met 31 december. Daarmee kwam een einde aan een tijdperk waarin Indurain vijf keer achtereen de Tour de France won met zoveel passie en overwicht, dat zelfs koning Juan Carlos enthousiast werd. En passant pikte hij nog overwinningen mee in de Italiaanse Giro, de Dauphine Liberé, een handvol klassiekers en schitterde hij in het verbeteren van uurwereldrecords en op enkele olympische disciplines.

Totdat hij vorig jaar de man met de hamer tegenkwam. Eerst moest hij het hoofd buigen voor de Deen Riis. De zesde zege in de Ronde van Frankrijk maakte plaats voor een grote deceptie, niet alleen bij hem maar ook bij de Spaanse wielerfans, die Indurain hadden geadopteerd als hun eigen broer. Het echte drama voltrok zich in het najaar. Met forse tegenzin had Indurain toegegeven aan de eis van de Banesto-directie om de Vuelta te rijden. Elke keer weer had Indurain de belangen van de Ronde van Spanje opgeofferd aan die van de Tour de France. De Vuelta paste niet in zijn schema's, ook niet toen de Spaanse ronde speciaal voor hem van voor- naar naseizoen werd verplaatst.

Dat gaf een probleem. Een Vuelta zonder zegepraal van Indurain is als een Prado-museum zonder Velazquez. Vijf keer werd het de renner uit Navarra vergeven dat hij de Vuelta negeerde, maar vorig jaar zou en moest hij. “Ik wilde niet, maar er kwamen duidelijke orders van boven dat ik moest”, zou Indurain later zeggen. Voor het eerst rebelleerde hij openlijk tegen zijn werkgever.

Omdat Spaanse bankiers zelden fietsen en zelfs een leek kon zien dat het goud in de benen van Indurain was gedevalueerd, moest er wel een dramatisch einde komen aan het seizoen '96. Aldus geschiedde. Toen hij halverwege de Vuelta in de Pyreneeen al tegen een forse achterstand opkeek, stapte hij op 20 september plotseling af toen hij het hotel passeerde, waar hij die nacht zou slapen. 'Een gekrenkte Indurain neemt wraak' werd er daags daarna geschreven. Thuis keek Spanje keek verbijsterd toe toen de beelden keer op keer in slow-motion werden herhaald. De trots van de natie was gekrenkt. Het onmogelijke was gebeurd: Indurain was afgestapt. Spanje moest een nieuwe held zoeken. Er waren er die zelfs twijfelden of er nog wel leven was na Indurain.

Sindsdien zwijgt Indurain en zoemen de geruchten rond als beursspeculaties. Zijn echtgenote Marisa zou hem hebben overtuigd om te stoppen. Broer Prudencio - ook een wielrenner - zou Miguel hebben aangeraden te kiezen voor de ONCE-ploeg. En wat te denken van Miguel's arts Sabino Padilla die vorig jaar naar voetbalclub Atletico Bilbao vertrok omdat Banesto hem geen tweejarig contract wilde aanbieden? Menig kroniekschrijver herinnerde zich weer hoe Indurain een auto voor Padilla had gehuurd en diens hotelkosten had betaald om van zijn aanwezigheid gedurende de laatste Tour de France verzekerd te kunnen zijn. Ook al hielp het niets.

En dan het geld. Banesto betaalde veel en kreeg er nog meer voor terug. Alleen al tijdens de 23 dagen van de Tour de France in 1995 incasseerde de bank 90 miljard peseta's (1230 miljoen gulden) aan spaartegoeden door een speciale Indurain-spaarrekening te openen. In het jaarverslag van Banesto werd Indurain later gekwalificeerd als 'een strategische factor in de financieringsactiviteiten'. Zo vulde een wielrenner het gat in de begroting dat een entrepreneur - voormalig Banesto-voorzitter Mario Conde - met fraude en bedrog had gecreëerd.

Bij Banesto verdiende Indurain vorig jaar naar schatting 500 miljoen peseta's, een kleine 7 miljoen gulden. Tweederde was salaris, eenderde kwam voort uit reclameopbrengsten. Hetzelfde bedrag, 500 miljoen peseta's, zou nu het verschil zijn tussen vraag en aanbod. Indurain wil 600 miljoen peseta's belastingvrij, ONCE biedt 400 miljoen bruto. De grap gaat inmiddels al dat ONCE altijd bij Banesto kan aankloppen voor een overbruggingskrediet.

Miljoenen

Maar wat heb je aan die miljoenen als niemand - zelfs je eigen vrouw, broer en dokter niet - je kan garanderen dat je blind in staat bent een zesde Tour de France te winnen. Alleen Manolo Saiz, ploegleider van ONCE, gelooft er in. “Ik ben ervan overtuigd dat hij de goede benen heeft om een zesde Tour te kunnen winnen”, zei Saiz enkele dagen geleden. Zelden was de wens zoveel vader van de gedachte.

En Indurain zelf? Sinds die zwarte septemberdag, toen hij afstapte, heeft hij gezwegen als het graf. Hij liet zich alleen nog zien op huldigingen - want die gingen onverdroten voort - maar gaf nooit een indicatie over zijn toekomst. “Dat is nu het moment niet”, was zijn enige commentaar als hem naar zijn plannen werd gevraagd.

Wielerfanaten kregen bijkans een hartverlamming toen Indurain op 1 december niet op de fiets verscheen om aan zijn traditionele wintertraining te beginnen. Het was loos alarm. Die dag ging hij met zijn broer jagen op everzwijnen. De daaropvolgende dagfietste hij over de wegen van Navarra alsof er niets aan de hand was.

Wanneer het beslissende woord van Indurain zal komen, weet bijna niemand. Het zou vandaag al kunnen zijn nu zijn contract met Banesto sinds gisteren in de prullenmand ligt. Anderen denken dat hij tot maart wacht alvorens een beslissing te nemen. Makkelijk zal het niet zijn. Want de vraag waarom het gaat, blijft onbeantwoord: die zesde Tour-zege, dat moet toch kunnen dit jaar . . . .?