Boodschap SP blijft na vier jaar Den Haag radicaal

DEN HAAG - De Socialistische Partij (SP) roeit tegen de stroom in. De boodschap van de partij is radicaal en compromisloos. Terwijl de vier grote partijen elkaar verdringen in het politieke midden en GroenLinks tot voor kort z'n best deed een goed alternatief te zijn voor de PvdA, maakt de SP zich tot tolk van diegenen die totaal geen brood zien in het huidige, paarse beleid.

Niet voor niets heet het concept-verkiezingsprogramma van de SP Tegengas!. Het wordt - samen met de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen - zaterdag op het verkiezingscongres in Bussum vastgesteld.

Terwijl de SP al in de jaren zeventig werd opgericht, lukte het de partij pas vier jaar geleden om in de Tweede Kamer te komen. Fractieleider Marijnissen en zijn collega Poppe straalden bij hun aantreden uit niet zoveel boodschap te hebben aan het Haagse 'gedoe'. De angst om mee te doen aan het Haagse spel en daarmee de herkenbaarheid voor de achterban als radicale tegenpartij te verliezen, zat er, zeker in de begintijd, diep in. De paradox is dat vooral Marijnissen zich al snel ontpopte als een hard en geslepen debater, met wie door de andere fracties tijdens de Kamerdebatten terdege rekening werd gehouden. Overigens heeft Marijnissen zich snel eigen gemaakt hoe het Kamerwerk in elkaar steekt. Met dank aan het CDA-Kamerlid Lansink, die hem het wat en hoe in de Kamer heeft bijgebracht.

Effectief platform

Marijnissen heeft wellicht nog steeds de nodige reserve tegen het Haagse 'gedoe'. Dat neemt niet weg dat de Kamer voor hem een zeer effectief platform is gebleken om zijn boodschap uit te dragen. Dankzij de Kamer kon hij via de media het grote publiek bereiken met een boodschap die de afgelopen vier jaar nooit aan radicaliteit heeft ingeboet. En voor die boodschap is een markt, getuige de verkiezingspeilingen die de SP voortdurend winst voorspellen. Voor wat het waard is: het laatste verkiezingsonderzoek voorspelt een groei van twee naar zeven zetels.

De radicale lijn wordt ook in het concept-verkiezingsprogramma doorgetrokken. Dwars tegen de trend in vindt de SP dat de overheid weer een veel sterkere greep moet krijgen op de economie. “In plaats van 'meer markt' zeggen wij 'meer democratie', staat in het programma. Om die reden verwerpt de SP ook overdracht van soevereiniteit aan de Europese Unie en verzet de partij zich tegen de Economische en monetaire unie (Emu). Het koningschap moet worden afgeschaft ten gunste van een gekozen staatshoofd.

De SP staat ook een sterke nivellering van inkomens voor. Het laagste inkomen moet ten minste eenderde van het hoogste inkomen worden, het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen dienen de komende vier jaar jaarlijks ten minste met vijf procent te worden verhoogd. WW en WAO moeten weer tachtig procent van het laatst verdiende loon bedragen. Het budget voor de zorgsector hoort met 2,6 procent per jaar te groeien in plaats van de huidige 1,3.

Op ethisch terrein stelt de SP zich zeer terughoudend op. Abortus of euthanasie mogen nooit een 'vanzelfsprekendheid' worden. Bij het toepassen van nieuwe medische technieken hoort de menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit voorop te staan. “Niet alles wat mogelijk is, is wenselijk”, is het motto. De partij is wars van een liberaler drugsbeleid. Integendeel: met voorlichting en afkickprogramma's moet het gebruik van drugs zoveel mogelijk worden tegengegaan. Drugscriminaliteit dient hard te worden aangepakt.

Op internationaal gebied is de SP voor het opzeggen van het lidmaatschap van de Navo. In het algemeen moet Nederland ook niet meedoen aan militaire vredesoperaties. Wel is deelname aan vredeshandhaving tussen vechtende partijen bespreekbaar. De defensiebegroting kan worden gehalveerd. Dat levert een bezuiniging op van zes miljard gulden.

Nederland moet ruimhartig omgaan met politieke asielzoekers. Afgewezen asielzoekers en economische vluchtelingen moeten echter terugkeren naar hun land van herkomst. Daarover moeten met die landen afspraken worden gemaakt. Om migranten zoveel mogelijk te integreren in de Nederlandse samenleving moet worden overgegaan tot 'vrijwillige spreiding' van migranten.

De milieuparagraaf van de SP mag er zijn. Schiphol moet inkrimpen en op termijn worden verplaatst. Openbaar vervoer moet gratis zijn, van de HSL en de Betuwelijn moet worden afgezien. De bio-industrie (varkens, kippen, kalveren) moet worden teruggedrongen.

GroenLinks

Met deze milieuparagraaf zit de SP in het vaarwater van GroenLinks. Omgekeerd is GroenLinks op sociaal-economisch terrein in het vaarwater van de SP terecht gekomen. Het congres van GroenLinks scherpte onlangs het concept-verkiezingsprogramma fors aan. Zo moeten de uitkeringen van alle mensen die van een minimumuitkering rond moeten komen in de volgende regeerperiode tien procent omhoog. Bovendien is GroenLinks voor een basisinkomen van 250 gulden voor iedereen. Dit bedrag moet de komende vier jaar worden verhoogd tot 400 gulden. Kosten: twaalf miljard gulden.

Ook het voorstel van GroenLinks om het koningshuis af te schaffen zal kunnen rekenen op instemmend geknik van SP-fractieleider Marijnissen. Afgaande op de verkiezingsprogramma's zijn GroenLinks en de SP zware concurrenten van elkaar geworden. Als GroenLinks toch nog een serieus alternatief is voor PvdA-stemmers die een links, maar wel min of meer realistisch beleid voorstaan dan is dat te danken aan het rekkelijke imago van fractieleider Rosenmöller. Marijnissen mag hopen dat voorstanders van een radicaler beleid bij de SP terecht komen. Op de electorale deelmarkt 'tegenstemmers' blijft hij dan het enige, serieuze alternatief.