De aio maakt zijn come-back in Leiden

Rector magnificus W. Wagenaar van de Leidse universiteit wil promovendi weer in dienst nemen als assistent-in-opleiding (aio). De pas ingevoerde 'promotiestudent' verdwijnt daarmee naar de achtergrond. “Maar promovendi moeten wel in vier jaar klaar zijn.”

Leiden was de eerste universiteit die nog maar pas geleden alle assistenten-in-opleiding afschafte en overal begon met promovendi die alleen een beurs kregen. Universiteiten begonnen hiermee omdat de aio te duur was - hij was vaak na vier jaar niet klaar en promoveerde vrolijk verder op een werkloosheidsuitkering.

Maar het bevalt niet. Op de gemiddelde vacature als promotiestudent krijgt Leiden weinig reacties. Goede kandidaten gaan liever naar het bedrijfsleven of naar een universiteit waar je nog wel gewoon aio kan worden. Dus voert rector Willem Wagenaar de aio weer in.

Terug naar af.

“Dat vind ik niet. We blijven gewoon beurzen geven aan mensen die zelf willen bepalen hoe lang ze over een promotie doen. Zeker als iemand een heel eigen onderzoek wil uitvoeren. Voor een voorstel dat past in bestaande onderzoeksprogramma's kun je weer een aio werven.”

Die gaan er weer langer over doen, want ze krijgen toch een uitkering.

“We gaan wel veel sterker letten op de voortgang van het proefschrift. Wetenschappers gaan beoordelen of het onderzoek in drie jaar af kan zijn. Dan kun je in het laatste jaar je boek schrijven. Als de beoordeling negatief is, kun je hoogstens eerst een beurs krijgen.”

“Nu is slechts vijftien procent van de promovendi klaar binnen de vier jaar die ervoor staat. Dat is een grap: het moet zeker tachtig procent worden. Dat levert ons geld op, want voor een promotie betaalt het ministerie. Op die manier hopen we de herinvoering van de aio te betalen.”

Krijgt alleen de aio strengere regels?

“Zolang een hoogleraar een promovendus heeft die na vier jaar nog niet klaar is of die nog geen baan heeft, mag hij geen nieuwe aio aannemen. Het gaat om die jonge onderzoeker. Ik heb hier een verzameling proefschriften die meer dan 500 pagina's dik zijn. Is dat nou wel echt nodig?”

Uw eigen proefschrift was nog geen 120 pagina's dik. Maar zo'n boek is toch een levenswerk?

“Van dat idee moeten we af. Een promotie is een eerste proeve van bekwaamheid. Als iemand daar stuit op iets geniaals, dan kunnen we hem vier jaar langer aanstellen om dat onderzoek uit te voeren.”