Belgen eisen massaal 'een menselijker justitie'

BRUSSEL - Terwijl de vader van het vermoorde meisje An Marchal door vele tienduizenden mensen bejubeld wordt als een held, staat de moeder van de vermiste Sylvie Carlin stilletjes onder een spoorwegviaduct. Haar dochter is niet alleen 'vergeten' door politie en justitie, maar blijkt nu ook voor de demonstranten een onbekende.

Op een groot bord bij het Zuidstation, het eindpunt van de 'witte mars' door Brussel, staan de namen van verdwenen meisjes. Sylvie staat er niet op. Nochtans is zij al bijna twee jaar spoorloos. Volgens mevrouw Carlin nam de politie de verdwijning van haar 19-jarige dochter niet serieus. “Pas sinds de zaak-Dutroux wordt er naar mijn dochter gezocht,” snikt de vrouw, afkomstig uit een dorp bij Doornik.

Ze had aanvankelijk geen uitnodiging gekregen voor de ontvangst ten paleize, eind vorige week, waar koning Albert II in het bijzijn van tientallen ouders van verdwenen kinderen scherpe kritiek uitte op de Belgische justitie. Pas nadat een buurman van moeder Carlin een boze brief schreef naar 'het paleis', was de vrouw alsnog welkom. En dan blijkt tijdens de demonstratie, die in feite is opgedragen aan alle verdwenen meisjes, Sylvie opnieuw vergeten te zijn.

Ook de naam van het verdwenen Marokkaanse meisje Loubna Benhaissa uit Brussel is pijnlijk afwezig op het grote bord bij het Zuidstation. Boze Marokkaanse jongeren scanderen de naam van Loubna, en steken een vuist in de lucht. Een jongen klimt op de schouder van zijn kameraden, om onder luide aanmoedigingen met een viltstift de naam toe te voegen aan de rij namen van meisjes die de afgelopen maanden in de hele wereld bekend raakten: An, Eefje, Julie, Melissa...

Het was een van de weinige dissonanten in een overigens vlekkeloos verlopen 'witte mars'. Een kleine 300 000 mensen trokken gisteren door Brussel, op initiatief van enkele ouders van verdwenen en vermoorde kinderen. De ouders hadden de betogers gevraagd 'in het wit' te komen, omdat dat niet alleen de kleur van de onschuld, maar ook van de hoop is. Aan de oproep was massaal gehoor gegegeven: er waren witte shawls, paraplu's, strikken, petten, T-shirts, truien.

De mars, een van de grootste demonstraties die de Belgische hoofdstad ooit meemaakte, begon vroeg in de middag aan het Noordstation. Tientallen extra treinen waren ingezet om demonstranten naar Brussel te brengen, en dat ging niet altijd even vlot. Veel betogers waren te laat om de ontvoerde en bevrijde meisjes Sabine en Laetitia te horen, die met een paar dankwoorden de 'witte mars' openden. Ze oogstten een stormachtig applaus, net als vader Marchal en andere ouders die het woord richtten tot de massa. Tijdens de mars werden ze als helden vereerd; op een gegeven moment moesten ze in een politiebusje stappen om aan de schouderklopjes en de bloemenhulde te ontsnappen.

'Bescherming van onze kinderen' en 'een menselijker justitie' waren veelgehoorde antwoorden op de vraag, waarom de mensen zoal door Brussel trokken. Spandoeken en spreekkoren ontbraken vrijwel, op uitdrukkelijk verzoek van de ouders. Maar er waren toch tal van Belgen die op een stuk karton of een vlaggetje hun mening verkondigden. 'Geen gekonkel, klare rechtspraak' bijvoorbeeld. Of een sticker met alleen het woord: 'Hoop'. Ook waren er talrijke steunbetuigingen aan Jean-Marc Connerotte, de poulaire onderzoeksrechter die de schijn van partijdigheid heeft gewekt, en daarom het onderzoek in de grote onvoerings-, zeden- en moordzaak rond verdachte Marc Dutroux moest staken.

Langs de route die de betogers aflegden, hadden veel mensen witte lakens uit het raam gehangen. Soms stonden daar teksten op, zoals 'Justitie?' en 'Geen advocaten voor moordenaars'. Een chique dame zwaaide vanaf haar balkonnetje met een witte zakdoek naar de demonstranten. Een afwijkend geluid kwam van een Brusselaar, die op een papiertje had geschreven dat 'het Hof van Cassatie een goede beslissing genomen heeft'. Dit Hof ontnam rechter Connerotte de zaak-Dutroux, en ontketende daarmee dagenlang protest in België. Het was tekenend voor de vreedzame sfeer tijdens de demonstratie dat de man met zijn openlijke waardering voor het Hof ongehinderd kon 'opstappen', zoals dat in België heet.

Politici waren niet echt welkom tijdens de demonstratie. Ze waren er natuurlijk wel, naar eigen zeggen 'als vader' of als 'volksvertegenwoordiger die onder het volk hoort te zijn'. Het ultra-rechtse Vlaams Blok zag af van een prominente delegatie, ofschoon de partij staat te popelen om de traditionele partijen de mantel uit te vegen wegen de verloedering van de Belgische rechtsstaat. Alleen de PvdA, een linkse splinterpartij, probeerde een graantje mee te pikken van de volkswoede.

- Vervolg op pagina 4

DEHAENE BELOOFT HERVORMING JUSTITIE VERVOLG VAN PAGINA 1

De ouders, om wie de demonstratie draaide, werden halverwege de middag in allerijl door de politie naar de burelen van premier Jean-Luc Dehaene gebracht. Hij benadrukte dat het de ouders zelf waren geweest, die om een onderhoud hadden gevraagd. Daarmee wilde hij de indruk wegnemen dat hij zijn voordeel wilde doen met de enorme publiciteit, waarmee de demonstratie gepaard ging.

Dehaene, die zich nogal afzijdig heeft gehouden in de weken dat zijn land in de ban was van de zaak-Dutroux, beloofde de ouders dat deze zaak 'tot op het bot' zal worden uitgezocht. Ook kondigde hij hervormingen binnen het justitieel apparaat aan. Zo wil hij een grondwetsartikel wijzigingen, waardoor het mogelijk wordt een einde te maken aan 'politieke promoties' bij Justitie. Nu bemoeien politici zich nadrukkelijk met bevorderingen binnen de magistratuur. Kwaliteit is vaak minder belangrijk dan de juiste 'politieke kleur' van de kandidaten. Het daadwerkelijk afschaffen van politieke benoemingen in 'het gerecht', van hoog tot laag, zou naar Belgische maatstaven een revolutie zijn.

Terwijl de ouders van verdwenen en vermoorde kinderen bij premier Dehaene waren, probeerden honderden betogers in de buurt van het Paleis van Justitie te komen. Maar prikkeldraad en rijkswachters hielden hen tegen. Vorige week was het gebouw, zoals vele andere gerechtsgebouwen in België, het mikpunt van protest geweest. Gisteren werden slecht enkele burgers op de trappen van het Paleis van Justitie toegelaten, om bloemen neer te leggen of een kaars aan te steken. Van het begin tot het einde stond de 'witte mars' in het teken van de verdwenen kinderen.