Nieuwe stichting voor auteursrecht

Van onze mediaredactie AMSTERDAM - Journalisten krijgen een organisatie die hun auteursrechten beschermt. De opkomst van nieuwe elektronische media maakt dit noodzakelijk.

Dat zei Inge Brakman, secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) gisteren op het 'Treffen over auteursrecht'. De Stichting Nieuwswaarde wil met name freelance journalisten beschermen tegen heruitgave van hun artikelen. Tot nu toe lopen freelancers regelmatig inkomsten mis, waarop ze volgens de wet recht hebben.

De bijeenkomst die VNU Business Publications voor zijn freelance journalisten organiseerde, kenmerkte zich door waarschuwende geluiden. Vooral Brakman uitte in het 'hol van de leeuw' kritiek op de manier waarop uitgevers met hun tijdelijke werknemers omgaan.

Naar schatting telt Nederland drie à vierduizend freelance journalisten. Verreweg het grootste deel verdient volgens Brakman nauwelijks meer dan het wettelijk minimumloon. Door de grote concurrentie zijn ze gedwongen tegen lage vergoedingen te werken. Daarnaast dreigen uitgevers met standaardcontracten alle auteursrechten af te kopen.

Brakman waarschuwde de freelancers dat uitgevers voor het hergebruik van artikelen voor nieuwe media rechten verschuldigd zijn, als deze tenminste geen onvoordelige contracten ondertekend hebben. Brakman: “Zodra de rechten van herpublicatie ter sprake komen moet u een alarmbel horen rinkelen.”

Ook dr. A. Quaedvlieg, hoogleraar intellectuele eigendom, liet een waarschuwing horen. Hij schetste ten overstaan van de freelancers hun rechtspositie als volgt: “Als u niets afspreekt met een uitgever behoudt u alle rechten op uw werk. U behoudt het intellectuele eigendom. Zodra u echter een contract tekent, doet u afstand van iets. U moet bedenken dat u met elke handtekening meer overdraagt dan u ooit kunt overzien.”

Volgens Quaedvlieg is het Nederlandse auteursrecht ontstaan vanuit een 'laat negentiende eeuwse, geëxalteerde visie op een creatief genie'. Het sluit nauwelijks aan bij de eisen die de ontwikkelingen op het gebied van de nieuwe media stellen. Elke financiële regeling die een journalist met een uitgever aangaat, moet daarom van tijdelijk aard zijn.