Theologie-opleiding in Utrecht distantieert zich van homo-disputen

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Uit angst in de nabije toekomst de pauselijke erkenning van haar theologische opleiding mis te lopen, heeft de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht (KTU) besloten voortaan geen studentendisputen meer op te nemen in haar studiegids.

Twee van de zeven Utrechtse theologische disputen richten zich specifiek op homoseksuele en lesbische studenten. Deze informatie blijkt via onbekende wegen in Rome te zijn terechtgekomen. Gevolg: een brief uit Rome, via kardinaal Simonis bezorgd bij de KTU, met daarin de mededeling dat het voorkomen van de disputen in de gids voor Rome niet acceptabel is. De disputen zullen voortaan alleen nog in een aparte brochure worden vermeld. Om niet van discriminatie verdacht te worden besloot de KTU niet alleen het 'Lesbisch theologisch werkgezelschap Sappho' en het 'Werkgezelschap theologie en homoseksualiteit Sint Sebastiaan' uit haar studiegids te weren, maar alle zeven theologische disputen onder te brengen in een aparte gids.

De KTU is zelf niet gelukkig, zo meldt het Utrechts Universiteitsblad, met de van boven opgelegde homo-onvriendelijke houding. Het belang van de pauselijke erkenning weegt echter zwaarder. De theologische universiteiten van Utrecht en Tilburg en de theologische faculteit van de Katholieke Universiteit Nijmegen (KUN) zijn op dit moment geen van drieën officieel door Rome erkend, alhoewel Nijmegen meent wel degelijk een pauselijk stempel te dragen. Volgens Joep Mourits, voorlichter van het aartsbisdom Utrecht, is de KUN als universiteit wèl door Rome erkend, maar verdient de faculteit theologie nog een aparte pauselijke erkenning.

“Een jaar of drie, vier geleden is er vanuit Rome onderzoek gedaan naar het niveau van alle theologische opleidingen in Nederland. Op de resultaten van dat onderzoek wachten we nog steeds,” aldus Mourits. Is een theologische opleiding eenmaal pauselijk erkend, dan geldt ze als officiële (priester)ambtsopleiding voor de r.-k. kerk. Dat wil overigens niet zeggen dat de bestaande r.-k. ambtsopleidingen in Tilburg, Nijmegen en Utrecht momenteel niet zijn erkend omdat er (nog) geen pauselijk keurmerk aan kleeft. De Nederlandse bisschoppen erkennen de bestaande opleidingen, maar streven nadrukkelijk naar erkenning door Rome. Overigens is dat ook geheel conform het Romeinse kerkelijk recht, benadrukt Mourits.

Voor de Nederlandse overheid geldt dat een r.-k. theologie-opleiding erkend moet zijn door de Nederlandse bisschoppenconferentie om voor subsidiëring in aanmerking te komen. In de toekomst zullen de bisschoppen naar verwachting alleen nog die opleidingen erkennen, die ook door Rome zijn gewogen en niet te licht bevonden. Openlijk ruimte scheppen binnen de opleiding voor lesbische pastores en homoseksuele priesters in spe is natuurlijk geen habitus waarmee je in Rome hoge ogen gooit.

De disputen Sappho en Sint Sebastiaan hebben wel begrip voor de Utrechtse behoefte aan pauselijke erkenning, maar hebben zelf óók behoefte aan erkenning. Die was er aanvankelijk wel, maar dreigt nu weg te vallen. Behalve dat alle theologische disputen in een aparte brochure worden opgenomen, is er volgens Sappho voortaan namelijk ook sprake van twee categorieën disputen: erkende hetero-disputen en niet-erkende lesbische en homo-disputen. Alleen de erkende disputen zouden voortaan nog studiepunten krijgen voor hun activiteiten, aldus Anne van Voorthuizen, lid van Sappho. Pure discriminatie, luidt haar oordeel.

Tot nu toe verwierven dispuutsleden jaarlijks twee studiepunten voor hun activiteiten in het dispuut, zoals leren preken en theologische literatuur bestuderen. In 1988 werd Sappho opgericht om samen theologische literatuur te bestuderen vanuit lesbisch-feministisch perspectief - een invalshoek die in het reguliere programma niet aan bod komt. “Bovendien wilden wij niet alleen in stilte getolereerd worden, maar erkenning krijgen op alle niveaus binnen universiteit en kerk. Met minder neemt Sappho geen genoegen,” ageert Van Voorthuizen. “De KTU kiest geen positie. Ze flirt met de paus en scharrelt onderwijl met de homodisputen.”