Onderlinge verdeeldheid remt oprichting van 'tweede PTT'

Van onze redactie economie AMSTERDAM - De oprichting van een tweede Nederlands telecombedrijf loopt vertraging op. De van het begin af aan spelende belangentegenstelling tussen kabelbedrijven en Nederlandse Spoorwegen, is nog steeds niet opgelost.

Deze maand zou het tweede telecombedrijf van Nederland, dat nog geen naam heeft, een ondernemingsplan presenteren, zo was in december beloofd door directievoorzitter J. Thierry. Die deadline wordt niet gehaald. Een woordvoerder spreekt van vier maanden vertraging.

Uiterlijk op 31 mei aanstaande moeten alle partners nu een overeenkomst tekenen over de wijze waarop zij met elkaar omgaan, zegt hij. Pas dan kan het project verder en kan er een ondernemingsplan worden opgesteld. De woordvoerder van Enertel, het samenwerkingsverband van NS en elektriciteitsbedrijven dat samen met andere partners de 'tweede PTT' wil oprichten, wil echter niet zover gaan om te zeggen dat het project mislukt als op 31 mei niet alle partners de overeenkomst hebben ondertekend.

Volgens Enertel ligt de vertraging aan de kabelbedrijven. Die willen het tweede telecom-net beperkt houden tot een 'netwerk van netwerken', zodat in plaats van één landelijke concurrent voor PTT Telecom er verschillende regionale telecom- annex kabelbedrijven komen. Het landelijke net van telecomverbindingen van NS en de elektriciteitsbedrijven zou dan alleen dienen als verbinding tussen verder geheel autonome kabelbedrijven.

Tegenover het belang van de regionale kabelbedrijven, die beogen uit te groeien tot regionale PTT's, staat het belang van NS en Bell South, die van de 'tweede PTT' een echte landelijke telecom-aanbieder willen maken. Bell South is een Amerikaans telecom-bedrijf dat in december door Enertel is uitverkoren om toe te treden tot het project.

Het conflict speelt overigens niet even sterk met alle kabelbedrijven. Meer dan veertig procent van alle kabelaansluitingen in Nederland is namelijk in handen van kabelbedrijven die eigendom zijn van elektriciteitsbedrijven die weer aandeelhouder zijn in Enertel. Het conflict speelt vooral met de overige kabelbedrijven, die niet eigendom zijn van de elektriciteitsbedrijven. Daaronder is ook het grootste kabelbedrijf van Nederland, Casema, dat wonderlijk genoeg eigendom is van KPN, de toekomstige concurrent.

Het idee om alle partijen die PTT Telecom concurrentie willen aandoen, op één net te dwingen, is afkomstig van de vorige minister van verkeer en waterstaat, Maij-Weggen. Destijds al rezen er twijfels aan zo'n duopolie. Enerzijds zou het niet wenselijk zijn om de concurrentie te beperken tot twee aanbieders, anderzijds zouden de vele gegadigden het nooit eens worden over de vorming van één met de PTT concurrerend net. Wel liet Maij-Weggen in haar opzet al de mogelijkheid open dat er, naast de tweede landelijke 'PTT', ook vergunningen aan regionale telecom-bedrijven zouden kunnen worden gegeven. Drie of meer landelijke telecom-aanbieders achtte zij echter niet gewenst.

Twijfel

Inmiddels groeit in politiek Den Haag de twijfel of Nederland veel opschiet met een duopolie. In Duitsland, dat lange tijd leek achter te lopen op Nederland als het gaat om invoering van concurrentie op de telecom-markt, heeft minister van post Bötsch onlangs gezegd dat alle bedrijven die Deutsche Telekom concurrentie willen aandoen, welkom zijn - zonder limiet.

Veelzeggend is ook de gang van zaken in Groot-Brittannië. Daar heeft de regering-Thatcher in 1984 met de toelating van Mercury een duopolie gecreëerd. De verhoopte felle concurrentiestrijd beperkte zich echter tot het zakendistrict in de City van Londen. Om ook voor de gewone consument keuze te scheppen uit verscheidene aanbieders, is het duopolie begin jaren negentig vervangen door een geheel vrije markt.