Leidster illegale oppositie Indonesië daagt Soeharto uit

JAKARTA - Megawati Soekarnoputri, dochter van Indonesiës eerste president, heeft zichzelf zaterdag onverwacht beschikbaar gesteld als presidentskandidaat. In een kritische en bewogen toespraak voor zo'n 1 500 aanhangers in de achtertuin van haar woning riep Megawati de 76-jarige president Soeharto op te gaan genieten van zijn oude dag en zich in maart niet opnieuw verkiesbaar te stellen. “Als niemand anders de moed heeft, dan verklaar ik met een eerlijk en bereidwillig hart dat ik vastbesloten ben om de leider van onze natie en onze mensen te worden, als het volk dat wil.”

Megawati is hiermee formeel nog geen presidentskandidaat; daarvoor moet zij genomineerd worden door leden van het parlement tijdens de plenaire sessie in maart. Toch is zij wel de eerste die president Soeharto openlijk uitdaagt. En dát was tot voor kort ondenkbaar. Bovendien geniet de in 1996 afgezette leider van de Indonesische Democratische Partij (PDI) enorme populariteit onder de bevolking, waardoor zij door de machthebbers als enige serieuze bedreiging van het Soeharto-bewind wordt gezien. De officiële PDI-voorzitter Soejardi reageerde afgemeten: “We waarderen het als iemand zich kandidaat stelt, maar we zullen zien of ze enige steun krijgt in het parlement.”

De Megawati-aanhangers wachten al ruim een jaar op de mededeling dat ze beschikbaar is als presidentskandidaat. De aankondiging werd dan ook met een oorverdovend gejuich ontvangen. De gezichten, waarop de spanning te zien was gedurende haar 45 minuten durende politieke toespraak, klaarden terstond op. Alsof de verkiezingsuitslag al bekend was feliciteerde en omhelsde men elkaar met een brede lach.

“Het is zover”, zegt iemand. Een ander roept: “Nu gaan we er tegenaan”. Terwijl Megawati uitbundig door omstanders wordt gefeliciteerd, veegt een oudere man met een zakdoek zijn tranen weg en zegt: “Eindelijk, eindelijk. Nu is er weer hoop”.

In haar woning in het zuiden van Jakarta werd zaterdag inofficieel het 25-jarige bestaan gevierd van de vorig jaar gespleten PDI. Megawati negeerde daarmee het dreigement van de politie dat er hard zou worden ingegrepen als er een politieke bijeenkomst werd gehouden. De viering verliep echter zonder incidenten. En terwijl elders in de stad de officiële PDI-bijeenkomst door slechts een kleine honderd man werd bijgewoond, uitte Megawati tegenover de massaal toegestroomde aanhangers felle kritiek op president Soeharto. Volgens haar is hij persoonlijk aansprakelijk voor de huidige economische malaise. “De tragische en onbegrijpelijke val van de roepia toont aan dat de mensen alle vertrouwen in de huidige leider en het overheidsapparaat hebben verloren.”

- Vervolg op pag.5

'De kleine man zal het bankroet van Indonesië moeten betalen' VERVOLG VAN PAGINA 1

Er wordt volgens Megawati “gemanipuleerd met de overheidsschuld voor financiële speculaties en persoonlijk profijt. Kijk naar de torenhoge en luxe gebouwen, de winkelcentra en andere extravagante projecten die overal in de stad zijn verrezen. Die zijn betaald met buitenlandse schulden en woningen van de kleine man moesten er voor verdwijnen, zonder fatsoenlijke schadevergoeding. Maar deze gebouwen, waarvoor eerst de burgerrechten werden aangetast, zijn straks wel een last die de hele Indonesische bevolking moet dragen. Want de bedrijven kunnen het geleende buitenlandse geld niet meer terugbetalen.”

Ook de buitenlandse investeerders en financiële instituten hebben schuld: “Internationale banken hebben leningen verstrekt, die niet voldoen aan de geijkte principes van voorzichtig bankieren. Ze zijn uitermate speculatief bezig geweest en negeerden de hoge risico's. Is de betrokkenheid van deze instituties een indicatie dat het domein van corruptie en vriendjespolitiek zich heeft verspreid?”

Het publiek knikt en applaudisseert driftig. Eindelijk wordt openlijk gezegd wat velen denken en Megawati gaat nog verder: “Het is zo duidelijk dat bij elke buitenlandse hulpinjectie er een nieuwe mega-project wordt gelanceerd, omhelsd door dezelfde vertegenwoordigers van dezelfde families. Het lijkt erop dat de Indonesische economie van hen alleen is. Mijn volk, moet de arme massa blijven lijden als de onschuldige slachtoffers van deze misdaden? Moeten wij de last dragen van de gevolgen van deze buitenlandse schuld? Vraag jezelf af of dit juist lijkt. Is het eerlijk dat de kleine man de vreselijke last van het bankroet moet dragen?”

Nieuwe buitenlandse hulp moet volgens de oppositieleidster niet worden gebruikt “om de verliezen van hebzuchtige en speculatieve bedrijven, investeerders en bankiers te dekken. En de hulp moet ook niet worden gegeven aan een economie die wordt geleid door een overheid die gedreven wordt door corruptie, nepotisme, gebrek aan openheid en democratie.”

President Soeharto heeft het land nu 32 jaar geleid en dat is volgens Megawati “meer dan genoeg geweest. We moeten de man rust geven en toestaan dat hij de rest van zijn leven als een gewone man doorbrengt.” Bovendien, zo brengt ze fijntjes in herinnering, was het Soeharto zelf die er als soldaat in de jaren '60 fel tegenstander van was dat haar vader, president Soekarno, tot president voor het leven was benoemd. “Het feit dat Soeharto nu al meer dan 30 jaar de macht heeft, is een duidelijke indicatie dat hij nu zelf president voor het leven wil worden”, aldus Megawati.