VAN DE KAART / Schröder schenkt koffie zonder spatjes

Met vaste hand schenkt de bondskanselier zijn gasten een beker koffie in, de minister van milieu loopt met knapperige broodjes rond, zijn collega van binnenlandse zaken tapt verse jus d'orange en de minister van financiën serveert bouletten (platte gehaktballen) en braadworsten.

Zo'n vijfhonderd mensen zitten op deze warme en zonnige zondagochtend in een half-open tent in de tuin van het Staatsratsgebüude in het oosten van Berlijn aan een uitgebreid ontbijt. Vroeger ontving DDR-leider Erich Honecker in dit gebouw zijn gasten, nu doet het dienst als tijdelijke kanselarij. Gerhard Schröder en een serie bewindslieden zijn vandaag ober. Het is Kanzlerfrühstück, een geste van het roodgroene kabinet aan de verhuizers en andere mensen die betrokken zijn geweest bij de trek van Bonn naar Berlijn.

Schröder, die drie weken geleden in de hoofdstad is neergestreken, zegt nu al onder de indruk te zijn van de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Berlijners. De niet-Berlijners onder de ontbijters beginnen te joelen. De inwoners van deze stad staan namelijk vooral bekend om hun nurkse gedrag en arrogantie.

De bondskanselier, colbertje uitgetrokken, verkeert in een opgeruimde stemming. Die zal enkele uren later, als de verkiezingsresultaten uit Thüringen en Noordrijn-Westfalen binnenkomen, helemaal omslaan. Snel loopt hij, omgeven door een handjevol stevige lijfwachten, met de koffiekan langs de rijen, stuit quasi-toevallig op de conciërge van één van de ministeries die uitgerekend vandaag 52 jaar geworden is. Even tevoren hebben journalisten een uitgebreid cv van de goede man gekregen. Met een microfoon in de hand begint Schröder, erbarmelijk vals, 'Happy Birthday' te zingen.

Na een paar minuten houdt de SPD'er het serveren voor gezien. Hij nestelt zich tussen een groepje verhuizers, gestoken in hun werkkleding. De bondskanselier strooit met complimenten: ,,Zonder jullie enorme werkkracht was het niet gelukt.'' Bij de verhuizers kan hij niet meer stuk: ,,Aardige vent, totaal geen spatjes.''

De ministers delen, behalve spijzen en drank, ook graag hun handtekening uit. De grappen liggen voor het oprapen. Als minister van financiën Hans Eichel met de thermoskan langskomt, zegt één van de gasten: ,,Van hem moet je geen koffie nemen, want je krijgt maar een half bakkie.'' De bewindsman is een straffe bezuiniger die volgend jaar dertig miljard mark besparen wil.

Na een uurtje vertrekken Schröder en de ministers in een zwaar bewaakte bus naar de Brandenburger Tor, het centrum van het 'Kanzlerfest' dit weekeinde in Berlijn. Een beetje gemaakt ongedwongen lopen ze tussen het publiek, knopen een praatje aan met hun nieuwe stadsgenoten en treden op als gastheer en -vrouw in de ministeries die open huis houden.

De meeste belangstelling gaat uit naar de tijdelijke kanselarij. Duizenden Berlijners trekken door de werkkamer van Schröder, zien het bescheiden bureau met daarop een foto van echtgenote Doris en kunnen eventjes een blik naar buiten werpen. De bondskanselier moet voortdurend tegen de foeilijke DDR-Volkskammer aankijken. Hij wil dan ook zo snel mogelijk verhuizen naar de definitieve kanselarij naast de Rijksdag die nu nog in de steigers staat.