Wel treurnis, geen hatelijk nationalisme rond Fokker en Grundig

Van onze correspondent BERLIJN - Als de gebeurtenissen rond Daimler-Fokker en Philips-Grundig daarvoor een graadmeter zijn, zijn de Duits-Nederlandse betrekkingen de laatste tijd sterk verbeterd.

Want, ondanks negatieve berichten als 'Daimler laat Fokker vallen' en 'Philips wil af van Grundig', en ondanks dreigende massa-ontslagen aan weerszijden van de grens, blijven hatelijke, nationalistische geluiden goeddeels achterwege.

Uiteraard werd in Duitsland nauwkeurig geregistreerd dat men bij Fokker uit protest het Daimler-logo uit de vlag zou hebben gesneden. En de Haagse correspondent van het Duitse persbureau DPA meende in een Opland-prent in de Volkskrant Daimler-chef Jürgen Schrempp als Wehrmacht-officier te hebben herkend (het was echter een officier van de keizerlijke Luftwaffe - WO 1 dus en niet WO 2). Maar Duitse televisie-interviews bij Fokkers fabriekspoort legden vooral vast dat anti-Duitse commentaren geheel en al ontbraken.

Een dag na de aankondiging van Philips dat bij Grundig 3000 banen moeten verdwijnen - de meeste daarvan bij Grundigs hoofdzetel in het Noordbeierse Fürth - liep aldaar ook het Grundigpersoneel demonstrerend te hoop en uiteraard was de stemming jegens de Philips-leiding niet al te vriendelijk. Op een spandoek stond hoe een Philips-hamer het woord Grundig verbrijzelde en elders stonden de woorden 'Tegen de corruptie van Philips je tanden laten zien', naast de afbeelding van een hondekop. Zulke uitlatingen demonsteren vooral de heftige teleurstelling bij de Grundig-mensen aan wie een jaar geleden nog door de Philips-leiding was voorgehouden dat 1995 vermoedelijk winstgevend kon worden afgesloten.

Die misrekening neemt men de Nederlandse leiding kwalijk, maar nergens wordt een verband gelegd met mogelijke Nederlandse wraakacties voor het leed dat Daimler Fokker zou hebben aangedaan - een verband dat enige tijd geleden nogal gretig door de Britse Financial Times werd gelegd. Bij de beschouwingen over het Grundig-debâcle merkte de Frankfurter Allgemeine gisteren weliswaar op dat 'een vergelijking met de harde beslissing van Daimler Benz bij Fokker zich opdringt'. Maar 'anders dan Daimler zal Philips in het lopende jaar nog eens voor alle verliezen van Grundig opkomen.' Bijna nergens ontbreekt de aanwijzing dat Philips in de twaalf jaar dat het aan Grundig leiding geeft, enorme bedragen (meer dan een miljard) in het bedrijf heeft gepompt. 'Zonder Philips was Grundig allang te gronde gegaan' schreef de Berlijnse Der Tagesspiegel. Maar tevens is men eensgezind in de kritiek dat de grote Grundig-verliezen goeddeels voor rekening komen van het management.

In de woorden van Der Tagesspiegel: “Sinds het begin van de jaren negentig zijn bij Grundig bijna tienduizend banen verloren gegaan. De mensen in Fürth vormen vooral een voorbeeld van de catastrofaal verkeerde inschattingen van de marktontwikkeling, die 'misschien' door lagere lonen minder ernstig zouden zijn geweest. Het centrale probleem blijft: de boom-tijden in de televisie-elektronica zijn allang voorbij. Te veel produkten verdringen elkaar op de markt.”

Naast de begrijpelijke emoties in Fürth is de Duitse kritiek dus in hoofdzaak zakelijk van aard. Wat rest is de treurnis over de neergang van weer een trotse naam in de Duitse bedrijfsgeschiedenis.