De strijd van Harry Wu

Met de snelle uitwijzing van de dissident Harry Wu, na hem eerst tot vijftien jaar gevangenisstraf veroordeeld te hebben, heeft de Chinese regering een diplomatieke oplossing gekozen voor een lastig probleem. Wu heeft 19 jaar van zijn leven in Chinese werkkampen doorgebracht en werd Amerikaans staatsburger nadat hij naar de Verenigde Staten was geëmigreerd. Hij werd in juni opgepakt toen hij via een obscure grenspost in Kazachstan onder valse naam China probeerde in te komen. Het doel van zijn reis was hetzelfde als dat van eerdere, clandestiene trips naar zijn oude vaderland: het aan de kaak stellen van het systeem van Laogai, het Chinese systeem van 'opvoeding door arbeid'.

In zijn proces 'bekende' Wu in de beste communistische tradities, dat hij op reizen met een verborgen camera opnamen maakte in werkkampen, die door de afdeling documentaire van de BBC waren 'gemanipuleerd'. In aanmerking nemend dat hij ook ter dood veroordeeld kon worden, komt hij er met zijn vijftien jaar goed af, zeker nu hij vervolgens op het vliegtuig naar huis gezet is.

Intussen zijn de speculaties op gang gekomen waarom de Chinese regering zich voor haar doen zo clement tegen deze aartsvijand betoonde. Het kan zijn dat de komende VN-conferentie over vrouwenzaken, begin september in Peking, van invloed is geweest. Hillary Clinton, de vrouw van de Amerikaanse president, zou daar mogelijk komen, maar met Wu in de Chinese gevangenis zou zij in elk geval verstek laten gaan. Maar nu Wu weer veilig thuis zit, heeft de Amerikaanse regering meteen besloten dat de erevoorzitter van de Amerikaanse delegatie wel naar de conferentie afreist.

Al met al is Wu perfect geslaagd in zijn opzet. Hij heeft de wereld er pal voor een VN-conferentie, waarin de Chinese leiders zich van hun beste kant willen laten zien, aan herinnerd, dat nog steeds duizenden Chinezen in mensonterende toestanden 'voor opvoeding' in werkkampen zitten opgesloten. 'Je kunt een mens vernietigen, maar je kunt niet verslaan waar hij voor staat', zei Wu bij terugkeer in de Verenigde Staten. De waarheid van dat laatste heeft hij opnieuw aangetoond.