Imam van Rome droomt al van pauselijk bezoek

ROME (CIC, Reuter) - De eeuwige stad krijgt na zijn duizend kerken nu ook een moskee. Drie jaar geleden sprak curieprelaat kardinaal Silvio Oddi nog van “een belediging voor de heiligheid van Rome”. Inmiddels lijkt het Vaticaan aan de 'concurrentie' gewend te zijn.

Bij de opening, vandaag, zit bisschop Michael Fitzgerald van de pauselijke raad voor de interreligieuze dialoog naast de Saoedische prins Salman Ben Abdul-Aziz, broer van koning Fahd, en de Italiaanse president Oscar Scalfaro.

De imam van de nieuwe moskee, de Egyptenaar Mahmoud Hamad Sjetawa, maakt geen geheim van zijn droom: een bezoek door paus Johannes Paulus II dat even historisch zal zijn als het bezoek in 1986 aan de synagoge in Rome. Nog nooit heeft de paus, die enkele malen in islamitische landen is geweest, een moskee bezocht.

De bouw van de moskee, waarvan de gebedsruimte 60 bij 40 meter groot is, heeft elf jaar geduurd. Drie architecten, de Italianen Paolo Portoghesi en Vittorio Gigliotto en de Irakees Sami Mousawa, hebben het gebouw ontworpen. Zij hebben zich volgens Gigliotto laten leiden door de archaïsche en klassieke fase van de islamitische architectuur. Een grote koepel en zestien kleinere koepels overwelven de centrale gebedsruimte die aan 2000 gelovigen plaatsbiedt.

Tegelijkertijd is de moskee een modern bouwwerk. De pilaren en de plafondbogen zijn gemaakt van een mengsel van wit cement en zand van Carrara-marmer. De hemelsblauwe constructie moet herinneren aan het citaat uit de koran: God is het licht van de hemelen en van de aarde.

Drieëntwintig landen hebben bijgedragen aan de bouwkosten, ongeveer 85 miljoen gulden. Met tweederde van het totaal betaalt Saoedi-Arabië veruit het meeste.

De toenmalige Saoedische koning Feisal kreeg in 1973 de toezegging van de Italiaanse regering dat die de bouw van een moskee niet zou tegenhouden. Ook de r.-k. kerk, die tijdens het Tweede Vaticaans Concilie in 1965 verklaarde andere religies te zullen respecteren, zei geen bezwaar te hebben.

Mussolini

Ooit zei de fascistenleider Mussolini, na overleg met het Vaticaan, dat hij geen moskee in Rome zou toelaten zolang de bouw van een kerk in Mekka verboden was. De omslag kwam tijdens de oliecrisis aan het begin van de jaren '70, toen Italië de islamitische landen wilde paaien door de bouw van een moskee toe te staan.

Nu is de islam met officieel 650 000 aanhangers de op een na grootste religie in Italië. Als het aantal illegale immigranten wordt meegeteld, is het volgens waarnemers zelfs meer dan een miljoen. Ter vergelijking: in Italië wonen 35 000 joden, van wie 15 000 in Rome.

De hoop bestaat dat de moskee, maar vooral het ermee verbonden cultureel centrum, zal bijdragen aan opheffing van de vooroordelen over moslims in Italië. “Het duurde vele jaren voordat na de oorlog de Italiaanse gastarbeiders in Duitsland er niet meer van werden beschuldigd dat ze kinderen aten”, zei Igor Man, een Italiaanse islam-deskundige, op een bijeenkomst van de Italiaans-Arabische vriendschapsvereniging.

Alleen de hoogte van de minaret gaf nog enige problemen. Oorspronkelijk hadden de architecten aan een 80 meter hoge toren gedacht. Maar vrienden van de stad Rome maakten daartegen bezwaar. De skyline zou worden aangetast. Ook rooms-katholieken vonden dat niet zo'n geweldig idee. Daarop werd een compromis gesloten. Veertig meter is de minaret geworden. Daarmee valt de gebedstoren in het niet bij de 132 meter hoge Sint Pieter.