Afkoelingsperiode biedt maand rust

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Uitstel van betaling voor delen van het Fokker-concern kan de onderneming de benodigde lucht geven. Zeker nu de rechtbank heeft ingestemd met het verzoek om een afkoelingsperiode, ontstaat er tijd om naar oplossingen te zoeken.

Uitstel van betaling (surséance) had volgens kenners van de faillissementspraktijk en -rechtspraak beter vermeden kunnen worden. Formeel verkrijgt een bedrijf met surséance de tijd om orde op zaken te stellen; in de praktijk draait echter 90 procent van de gevallen toch uit op faillissement. Dan gaat het alleen nog om de liquidatie van het vermogen, voorzover daar nog sprake van is. Voor Fokker zou een overbruggingskrediet verreweg de voorkeur hebben verdiend. Dan had de vliegtuigbouwer zonder de hete adem van schuldeisers in de nek kunnen proberen oplossingen te vinden voor het gehele conern. Nu lijken alleen de gezondere delen de dans te ontspringen.

Ook bij surséance is een krediet nodig - het zogeheten boedelkrediet - om het bedrijf niet stil te laten vallen. Groot nadeel ten opzichte van een 'normale' bedrijfsvoering is dat de zogeheten preferente schuldeisers (belastingdienst, banken en bedrijfsverenigingen) hun rechten kunnen laten gelden. Dat gegeven kan voldoende zijn om alsnog op een faillissement aan te koersen. Om dat te voorkomen, kent de Faillissementswet de mogelijkheid van een afkoelingsperiode van een maand, die de rechtbank met nog eens een maand kan verlengen. In die periode dienen ook de preferente schuldeisers zich gedeisd te houden. Van het opeisen van schulden of het beslag leggen op gebouwen en machines, kan geen sprake zijn. Na de afkoelingsperiode treedt de surséance weer in werking.

De rechtbank in Amsterdam heeft de aanvraag van Fokker voor voorlopige surséance zonder meer gehonoreerd. Vervolgens worden één of meerdere bewindvoerders aangesteld en een rechter-commissaris benoemd. Die kan getuigen verhoren en financiële deskundigen een onderzoek laten instellen. Pas als dat achter de rug is en de schuldeisers door de rechtbank zijn gehoord, treedt de definitieve surséance in werking voor maximaal anderhalf jaar. De directie van Fokker moet in nauwe samenspraak met de bewindvoerder opereren. Ze is “het vrije beheer en de vrije beschikking” over het vermogen kwijt. Bij een faillissement komt de directie helemaal buiten spel te staan.

De periode van uitstel van betaling zal voor de zwaar verlieslijdende elen van Fokker zeker geen anderhalf jaar duren. De rechtbank kan definitieve surséance overigens op verschillende gronden weigeren, onder meer als het bedrijf niet in staat is om zijn schuldeisers tevreden te stellen. In dat geval zal de rechtbank op eigen gezag Fokker Aircraft en Aviation failliet verklaren.