Er hangt liefde in de lucht

Valentijn komt eraan. De dag dat al dan niet stille geliefden elkaar - desnoods anoniem - van hun gevoelens op de hoogte stellen. Kaarten vol hartjes blijken daarvoor het geëigende middel, liefst voorzien van een dikke bos rode rozen met strik en roze-rode zoetigheid.

Op de Bloemenveiling Aalsmeer voelen ze al sinds afgelopen maandag dat de er love in the air zit. De prijzen van alle rode bloemen lopen op, met de roos als absolute topper. “Bloemen zijn rond Valentijn duurder dan met moederdag,” vertelt de woordvoerster van de veiling. Op die - eveneens door de commercie bedachte - feestdag in mei worden wel meer bloemen verkocht, maar in februari drijft de combinatie van een stijgende vraag en de geringe aanvoer door het winterseizoen de prijzen zo op dat de omzet al bijna even groot is als met moederdag.

Valentijn wordt over de hele wereld gevierd, is de indruk op de veiling. “De bloemen en planten die we hier verhandelen, worden voornamelijk geëxporteerd. Tegen 14 februari gaan er ook beduidend meer bloemen richting China en Japan. We zien de raarste dingen voor de klok verschijnen. Boeketten volgestopt met rode hartjes, lintjes en strikjes. Het wordt echt steeds gekker.”

PTT Post probeert het Valentijnsvirus dat in Nederland steeds vastere voet aan de grond lijkt te krijgen, nog wat verder op te poken. In bushokjes, kranten, tijdschriften, via radiospotjes en op posters in het postkantoor wordt de consument die zich nog van geen extra feestdag bewust is, aangespoord rond 14 februari toch vooral kaarten te gaan sturen. “Wij vinden dat Valentijn niet alleen voor verliefden is”, zegt Hanne Kluck, woordvoerster van PTT Post. Nee, allicht niet. “Ook de buurman die iedere vakantie op je huisdieren past, zou je een kaart kunnen sturen, of je oma die altijd belt na een belangrijk proefwerk.” Kluck noemt het sturen van een kaartje “een persoonlijk gebaar” waarvoor ieder “dierbaar mens” in aanmerking dient te komen. Wie eenmaal heeft besloten mee te doen aan het Valentijnscircus, kan zich verheugen in allerlei materiële schouderklopjes van PTT Post. Een gratis Valentijnskaart bij aankoop van een velletje van tien postzegels, een gratis Valentijnstelegram bij het versturen van een postpakket en een wedstrijdformulier om mee te dingen naar de prijs in de Valentijnsactie.

Volgens Kluck loopt het aantal Valentijnskaarten dat in Nederland verstuurd wordt, gestaag op. “Hoeveel precies, dat weten we niet. Het aantal verkochte kaarten is niet gelijk aan het aantal dat wij te verwerken krijgen. Veel kaarten worden onder hoofdkussens gelegd, persoonlijk bij iemand in de bus gestopt of bij een cadeautje of bos bloemen gestopt.” Maar de zaken gaan niet slecht voor de PTT. “Voor zover we het kunnen bekijken gaan er toch enkele miljoenen kaarten per post.”

LENTEFEEST

Met name in Engelstalige landen wordt 14 februari massaal aangegrepen als het uitgelezen moment om liefde en waardering voor elkaar uit te spreken via een kaartje. De naam Valentijn is afkomstig van maar liefst twee heiligen met de naam Valentinus die in de middeleeuwen al op 14 februari werden herdacht, omdat zij - de een priester, de ander bisschop - beiden een martelaarsdood zouden zijn gestorven. Waar de huidige rituelen rondom Valentijnsdag precies vandaan komen, weet eigenlijk niemand. Er is een aantal theorieën over. De Romeinen vierden op 14 februari het Lupercaliafeest, een vruchtbaarheidsfestijn. Door de Romeinse bezetting van (Groot-)Brittannië zouden de gebruiken van het Lupercaliafeest ook daar geïntroduceerd zijn. De Engelsen echter maakten er een feest van ter ere van het begin van de lente, de dag dat de mannetjesvogels hun wijfjes kozen.

In de vijftiende eeuw ging Valentijnsdag ineens erg lijken op wat Valentijnsdag nu is: jongeren trokken lootjes met daarop de naam van een bekende. Ter gelegenheid daarvan kreeg de gelukkige (die een jaar lang de Valentine van diegene zou zijn) een cadeautje en een gedichtje. De uitroep Be my Valentine, die veelvuldig aan te treffen is op kaarten en snoepblikken slaat daar dus op. Vanaf de achttiende eeuw raakte het cadeautje uit de mode en restte het gedicht, en nog wat later mocht het ook een brief zijn. Kaartenzaak Art Unlimited aan de Amsterdamse Keizersgracht merkt niet bijzonder veel van de Valentijnsgekte, vertelt Gideon de Smet. Art Unlimited, ook producent van ansichtkaarten, heeft geen uitgebreide Valentijnscollectie. “We zetten tegen 14 februari wel speciaal wat kaarten met hartjes bij elkaar in een molentje.” Na kerst verkoopt De Smet de meeste kaarten met Pasen. “Dat weet bijna niemand, maar dan sturen heel veel mensen elkaar iets toe. Om elkaar uit te nodigen voor een brunch of een ontbijt.” Na de paasverkoop komt sinds een aantal jaren de Valentijnsverkoop. Het is op dit moment nog geen tiende van de kerstverkoop, maar heel gestaag stijgt het aantal. De Smet probeert de allertruttigste kaarten buiten de deur te houden. “De leukste? Die van Absolutely Fabulous. Die zijn echt geweldig goed.”

VIERDE SNOEPFESTIJN

Bij snoepwinkel Jamin is Valentijnsdag na Pasen, Sinterklaas en kerst inmiddels opgeklommen tot het vierde snoepfestijn van het jaar. Publiek van tussen de vijftien en vijfendertig is helemaal wild van de rode lollie-harten en roze blikken met snoep. “Een gewone doos bonbons raak je aan dit publiek niet kwijt”, weet manager Frans Keetman. Maar de doorzichtige plastic buizen snoep voorzien van zijden boeketje gaan als warme broodjes. En niemand heeft het idee vreselijk voor joker te lopen met de folie Valentijn-ballon, gratis bij 500 gram zelf-schep-snoep.