Lotgenoot gezocht: een bureau of 06-lijn helpen

Bureau Lotgenoten is bereikbaar op 015 - 2573935, de Lotgenotenlijn op 06 - 9302.

Wil die mevrouw nou over spirituele, paranormale en aanverwante zaken met anderen praten, of zoekt ze hoe dan ook contacten om haar eenzaamheid op te lossen? Een klein probleem voor de opbeller die op de 06 - Lotgenotenlijn in het hoofdmenu nummer 3 heeft ingetoetst. Die heeft bewust niet voor 1 gekozen (relaties, seks, familieproblemen), noch voor 2 (ziektes, sterfgevallen, angsten, fobieën, verslavingen), ook niet voor 4 waar je alles op kunt tegenkomen behalve dan wat al op 1 en 2 aan de orde komt en evenmin voor 5, waarop wat meer informatie over de lijn zelf te horen is. Wel is gekozen voor nummer 3, bedoeld voor mensen die lotgenoten zoeken die zich ook eenzaam voelen, zelf slachtoffer van iets zijn of met gelijkgestemden willen praten over geloof en spiritualiteit, maar dan ben je er dus ook nog niet.

Wie het 06-nummer draait (95 cent per minuut) krijgt Anita Verschoor - samen met Ernst Hamming initiatiefnemer en baas van de 06-onderneming - aan de lijn. Zij is het die het woord voert op het bandje. Ze leidt de opbellers door het hele programma van druktoetsen, wat betekent dat je minutenlang aan het luisteren, drukken en wachten bent. Via het hoofdmenu kom je in de rubriek van je keuze, maar wie even te lang wacht, krijgt steeds opnieuw te horen dat hij naar behoefte weer 1, 2, 3 of 4 kan intoetsen.

Als je in de juiste rubriek terecht bent gekomen, hoor je het bandje met de stemmen van de insprekers. Heb je uiteindelijk een geschikt lijkende (gespreks)partner gevonden, dan kun je zelf een reactie inspreken. Bijvoorbeeld op de oproep van die meneer die bang en paniekerig is uit angst dat hij een zeer vreemd klinkende bacterie onder de leden heeft en mensen zoekt die het beestje kennen; of van die mevrouw die al jaren op gezette tijden uit haar lichaam treedt; van die jongeman die wanhopig naar een vriendin zoekt, de vrouw met een grote passie voor alle mogelijke paranormale zaken, iemand die snel een halve levensgeschiedenis afratelt over scheiding, mishandeling en vijf kinderen die niet willen begrijpen waarom die scheiding niet eerder plaatsvond, of die ander die iets onverstaanbaars mompelt over een stroomstootwapen en ervaringen met de politie.

Al luister je alle oproepen af, dan nog krijg je behalve die opgenomen stemmen geen levende ziel te spreken. Niemand die naar jouw probleem vraagt, niemand die je een handje helpt. Je moet het allemaal zelf uitzoeken.

Heel anders dan bij het Bureau Lotgenoten in Delft, dat nu een jaar op volle toeren draait en zo'n 600 cliënten in zijn bestand heeft. Daar vragen ze je via een formulier eerst het hemd van je lijf en gaan voor 75 gulden voor je op zoek naar een lotgenoot die echt bij je past. Klikt het niet, dan blijven ze een jaarlang verder zoeken. Daar kun je dus eerst je wensen kenbaar maken, waardoor weinig contacten mislukken, terwijl het 06-nummer waar je alleen op iemands stem moet afgaan, in feite een sprong in het diepe is.

Mogelijk is degene met wie je via 06 in contact komt, een huwelijkszwendelaar, een gewone oplichter, een seksmaniak of wat voor ander slecht mens ook. Een ernstig risico? “Wij luisteren zelf alle oproepen en reacties af en alles wat volgens ons niet klopt, gooien we eraf”, zegt Anita Verschoor. “Maar garanties kunnen we natuurlijk niet geven. We gaan ervan uit dat de mensen zelf een verstandige keuze maken. Eigenlijk net als wanneer een vreemde je in de trein aanspreekt, dan moet je ook zelf beslissen of je samen een kopje koffie gaat drinken of niet.”

Aanvankelijk was ze een beetje bang om figuren als hijgers tussen de opbellers te krijgen, maar “dat is gelukkig nog niet gebeurd.” Wie op een oproep reageert, krijgt bovendien een persoonlijke box en pincode, een soort eigen postbusje dus, waar niemand anders bij kan. Daar kun je ook je telefoonnummer achterlaten, zodat je 'lotgenoot' je kan bellen.

Sinds de 06-lijn op 10 februari in gebruik is gesteld, hebben al 3500 mensen op die manier contact met een lotgenoot gezocht. Anita Verschoor: “Ik had verwacht dat er hoofdzakelijk vrouwen zouden bellen, maar tot mijn verbazing zijn er ook heel veel mannen bij, die over ziektes, verlies van partners, fobieën en hyperventilatie blijken te willen praten.” Ze vindt dat een prettig gevoel: “Kennelijk heb ik iets gecreëerd waarbij ook mannen makkelijker over hun schroom heenstappen. Dat denk ik niet alleen, ik weet het zeker. Vrouwen vragen eerder hulp dan mannen, dat heb ik wel gemerkt toen ik op het secretariaat van het Riagg werkte.”

Drie boeken schreef ze. Moedertje lief gaat over “de grootste leugens over het moederschap”. Nadat ze nog niet zo lang geleden haar man verloor, verscheen over rouwverwerking Nog een zomer - de basis voor de 06-lijn, zegt ze. Haar derde boek, pas uit, gaat helemaal over datzelfde idee: Het lotgenotenprincipe.

Ernst Hamming en zijzelf, vertelt ze, kwamen op het idee vanuit hun eigen problemen. “We wilden iets doen met het doel: mensen die mensen helpen. Deze lijn staat in feite tussen het vrienden- en familiecircuit en de professionele hulpverlening in. Onze doelgroep is een andere dan die van het Bureau Lotgenoten. Daar kun je professionele hulp en desgewenst later nog begeleiding verwachten. Wij grijpen ook wel in, maar alleen als iemand bijvoorbeeld al een tijdlang op de lijn staat met een heel specifiek probleem en daar niet verder mee komt. Dan kunnen wij zelf een verwijsadres inspreken.”

Volgens haar zijn er hulpzoekers in soorten: de mensen die uit zichzelf naar een professionele instelling gaan, anderen die zulke instellingen niet weten te vinden of voor wie de drempel te hoog is en dan de mensen die liever anoniem blijven of van wie het probleem niet belangrijk genoeg is om ermee naar een hulpverlener te stappen. Bij die laatste groep vind je veel oudere mensen, “bijvoorbeeld een mevrouw die haar hondje moest laten inslapen. Ze komt er wel uit, maar wil er nog wel graag even over napraten met iemand die hetzelfde aan de hand heeft gehad.”

Anita Verschoor, die haar 06-lijn beschouwt als “iets extra's om op terug te vallen”, vindt dat het systeem zo simpel in elkaar moet zitten, “dat ook mijn moeder van 70 het kan gebruiken. En natuurlijk hangt er een prijskaartje aan, dat weer niet exorbitant hoog mag zijn.” Is 95 cent per minuut dan niet aan de hoge kant? “We hebben enorm hoge investeringskosten. Tweehonderd lijnen staan constant open; we betalen per maand alleen al aan abonnementskosten 1600 gulden. Daarbij krijgt de PTT 45 cent van elke minuut. Ernst en ik mogen blij zijn als we er over een jaar of zo een boterham uit kunnen halen. Trouwens, gemiddeld duurt een eerste telefoontje niet langer dan vijf minuten.”

Over de gekke-koeienziekte maakt niemand in Nederland zich blijkbaar nog zulke zorgen, dat hij er met een lotgenoot over wil praten. Noch het bureau, noch de 06-lijn hebben daar vragen over gehad. Maar dat ook het 06-systeem werkt heeft Anita Verschoor al aan den lijve ondervonden: voor haar eigen problemen na de dood van haar man heeft ze via de telefoon heel aardige gesprekspartners ontmoet.