Messen geslepen voor triosynode

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - De messen zijn geslepen. Alle behoudende krachten in de Nederlandse hervormde kerk hangen eensgezind aan de staart van het Samen op Wegmonster, maar met de bestuurlijke top van de hervormde kerk aan de teugel waggelt het toch langzaam maar zeker op zijn doel af: de fusie van drie protestantse kerken, op welk tijdstip dan ook.

Vanavond begint in Alphen aan den Rijn de gezamenlijke synodevergadering van de hervormde, gereformeerde en lutherse kerken. Inzet is de voortgang van het fusieproces van de drie kerken. De bezwaren daartegen, vooral van de rechtervleugel van de hervormde kerk, waar ultra behoudende en gematigde krachten hun verzet steeds vaker bundelen, zijn de afgelopen week opnieuw ondubbelzinnig naar buiten gebracht. Gisteren liet de bestuurlijke top van de hervormde kerk echter gedecideerd weten dat hij niet van plan is daarop in te gaan.

Verleden week stelden achttien synodeleden zich op achter gereformeerde bonder ds. H. Klink, die uit onvrede zijn synodelidmaatschap opgaf. Tegelijk stuurde het hoofdbestuur van de Gereformeerde bond een brandbrief aan het hervormd moderamen, waarin het stelde dat de synode haar gezag verliest als ze niet luistert naar de stem van de regionale kerkvergaderingen (classes). Ook de Confessionele vereniging tekende opnieuw (procedurele) bezwaren aan.

Liefst 350 dienstdoende predikanten van zowel de Gereformeerde bond (behoudend) als de Confessionele vereniging (iets minder behoudend) ondertekenden een eergisteren gepubliceerde brief aan de hervormde synode, met bezwaren tegen de gang van zaken. “Om Gods wil en om des gewetens wil kunnen wij de Nederlandse hervormde kerk niet prijsgeven voor een gefuseerde kerk zoals die wordt voorgestaan”, schreven zij.

Gisteren heeft het dagelijks bestuur van de synode (het moderamen) drie van de vier brieven van een scherpe repliek voorzien. “We willen uw bezwaar graag respecteren, ook al kunnen wij met uw beoordeling niet instemmen. Wij hebben de indruk dat u de ware kerk te vanzelfsprekend met de historisch gegroeide hervormde kerk laat samenvallen (en dus de huidige, feitelijke NHK te zeer idealiseert)”, aldus de brief aan het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Ook is er wel degelijk continuïteit tussen de hervormde kerkorde en die van de VPKN-in-oprichting, aldus de brief, waarin het moderamen de hoop uitspreekt dat de tegenstellingen de goede verhoudingen niet in de weg zullen staan. “Ook al betreuren wij dat u en wij er toe veroordeeld lijken telkens weer langs elkaar heen te praten.”

Aan de medestanders van ds. Klink schrijft het moderamen te hopen dat zij ondanks de meningsverschillen beseffen “dat wij samen voor dezelfde zaak staan”. En het synodelidmaatschap opgeven doe je niet zomaar, vermaant het moderamen, dat lidmaatschap “is immers geen zaak van persoonlijke keuze, maar veeleer de vervulling van een ambt waartoe men geroepen is”.

Van gereformeerde en lutherse zijde is het de laatste tijd stil. De gereformeerden zijn voor de fusie, bij de lutheranen zijn ook geharnaste tegenstanders, die vrezen dat de lutherse eigenheid in de nieuwe kerk zal verdwijnen. Getalsmatig vormen de lutheranen inderdaad een kleine minderheid: er zijn ruwweg 2 miljoen hervormden, 750 000 gereformeerden en 30 000 lutheranen.