Duitsland en Tsjechië zetten punt achter zwart verleden

PRAAG (AP, Reuter, AFP) - De Duitse bondskanselier Helmut Kohl en de Tsjechische premier Vaclav Klaus hebben gisteren in het Liechtenstein-paleis in Praag de Duits-Tsjechische verzoeningsverklaring ondertekend. Daarmee zetten beide landen een streep onder jaren van wederzijdse bitterheid die veroorzaakt werd door de nazi-bezetting van Tsjechoslowakije en de verdrijving van miljoenen Sudeten-Duitsers toen de Tweede Wereldoorlog voorbij was.

In het document, waarover twee jaar lang is onderhandeld en dat eind vorig jaar werd voltooid, spreekt de Duitse regering haar spijt uit over de bezetting van Tsjechië door de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog. Praag betreurt de uitzetting van ongeveer 2,5 miljoen Sudeten-Duitsers uit Tsjechië na de oorlog.

Na het zetten van de handtekening zei Kohl: “Wij vragen om vergeving en zijn bereid om te vergeven.” De bondskanselier zei dat de verklaring niet de wonden uit het verleden kan helen, maar dat deze wel de nadrukkelijke wil tot uitdrukking brengt om samen op weg te gaan naar een betere toekomst. Kohl herhaalde het belang van een Tsjechisch lidmaatschap van de Europese Unie en de Navo.

Het document is in beide landen omstreden. In Duitsland protesteerden met name de vertegenwoordigers van de Sudeten-Duitsers tegen de verklaring waarin volgens hen het “onrecht van de verdrijving” onvoldoende uit de verf komt. In Tsjechië zijn vooral rechtse groepen gekant tegen de verklaring. Zij verzetten zich tegen het feit dat Tsjechië toegeeft dat “onschuldige” Sudeten-Duitsers onrecht is aangedaan. Ook de Tsjechische communisten zijn tegen de Duits-Tsjechische verklaring die zij beschouwen als een aantasting van de Tsjechische soevereiniteit. Sommige Tsjechen zijn bovendien bang dat de Sudeten-Duitsers hun voormalige bezittingen komen claimen. De verklaring voorziet niet expliciet in een materiële schadeloosstelling voor die groep.

Premier Klaus zei dat hij na officiële ondertekening Kohl mee zou nemen naar een van de Praagse cafés om daar bier te drinken, zonder de aanwezigheid van de pers. Dan zou snel duidelijk worden “dat onze verhouding beter is dan menigeen hoopt”.

Nederland sprak gisteren als voorzitter van de Europese Unie zijn tevredenheid over de verzoening tussen Tsjechië en Duitsland uit. De EU zegt dat het document van historische waarde is. Zij hoopt dan ook dat de parlementen in beide landen het akkoord onderschrijven dat tot een verdere verdieping van de betrekkingen tussen Tsjechië en Duitsland zal leiden.