Aspin: briljant ambtenaar, zwakke minister

WASHINGTON (AP) - De voormalige Amerikaanse minister van defensie Les Aspin is gisternacht op 56-jarige leeftijd overleden. Hij was in het ziekenhuis opgenomen nadat hij een zware beroerte had gehad. Aspin trad in december 1993 af, nog geen twee jaar nadat president Bill Clinton hem tot minister had benoemd. Het aftreden volgde na zware kritiek op zijn functioneren als minister.

“Ik deel in de rouw van miljoenen Amerikanen om de dood van Les Aspin en zeg met velen dat hij een vriend was. Aspin bereikte veel omdat hij zich sterk betrokken voelde bij veel zaken”, aldus de president over de populaire en vriendelijke politicus. Zijn opvolger William Perry sprak van een verlies voor het land, voor veel Amerikaanse militairen en voor hemzelf. “Het land heeft een grote strategische denker verloren en ik een waardevolle vriend”, zei de huidige minister.

Voordat hij 22 jaar lid van het Huis van Afgevaardigden was voor de staat Wisconsin werkte Aspin op het Pentagon onder Robert McNamara. Daar maakte hij deel uit van een groepje briljante jonge ambtenaren, dat studie maakte van nieuwe wapensystemen.

Meteen al na zijn aantreden als minister kreeg hij te maken met een gigantische controverse: het plan van Clinton om het verbod op te heffen voor homo's en lesbiennes om in de strijdkrachten te dienen. Clinton had dit tijdens de verkiezingscampagne beloofd en daarmee het overgrote deel van de homoseksuele kiezers in zijn kamp gekregen, maar de leiding van de strijdkrachten tot en met de stafchef Colin Powell en veel officieren waren mordicus tegen. Uiteindelijk werd er een compromis bedacht en door het Congres aanvaard, waarbij op papier althans militairen niet naar hun seksuele oriëntatie wordt gevraagd, het zogeheten don't ask, don't tell, don't pursue.

Kritiek was er ook op Aspin toen in Somalië achttien Amerikaanse militairen omkwamen tijdens vuurgevechten met clanleden. Die kritiek groeide nog verder toen bleek dat hij tweemaal een aanbeveling had genegeerd van de legerleiding om met de troepen ook tanks en pantservoertuigen naar Somalië te sturen. Ook zijn bezuinigingsplannen voor het Pentagon vielen bij de militaire top niet in goede aarde.

Buiten zijn beleidsmatige problemen is zijn naam ook verbonden geweest aan enkele psychologische blunders. Zo liet hij voor een bedrag van vijfduizend gulden het dak van zijn huis in Washington verbouwen, omdat hij militaire apparatuur op de zolder wilde aanbrengen. En de Amerikanen konden er ook weinig begrip voor opbrengen toen de minister voor het bedrag van 80 000 gulden een vakantietrip met zijn vriendin aan Venetië ging brengen.

Na zijn aftreden was Aspin adviseur van Clinton voor het opereren van de veiligheidsdiensten van de VS.