Zuid-Afrika blijft bevriend met Cuba, Libië en Iran

KAAPSTAD (AP, AFP, Reuters) - De Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela nam gisteren geen blad voor de mond in een gesprek met zijn Amerikaanse ambtsgenoot Bill Clinton. Mandela verdedigde met kracht zijn vriendschap met Cuba, Libië en Iran. Tevens uitte hij kritiek op de voorgestelde Amerikaanse handelswet voor Afrika.

De twee presidenten spraken bijna twee uur met elkaar in Mandela's kantoor in Kaapstad. Op een gezamenlijke persconferentie na afloop in de tuin, zei Mandela zich niets aan te trekken van de Amerikaanse kritiek op zijn betrekkingen met Cuba, Libië en Iran, die het ANC steunden in de strijd tegen de apartheid.

“Wij mogen hen die ons hielpen in het zwaarste uur in de geschiedenis van ons land, niet in de steek laten”, aldus de Zuid-Afrikaanse president. “Niet alleen steunden zij ons met uitspraken, zij gaven ons de hulpbronnen om onze strijd te voeren en te winnen”. “Zuid-Afrikanen die mij hierover bekritiseren, mogen van mij in de plomp springen”.

Mandela ging zelfs nog een stap verder door het Amerikaanse beleid te bekritiseren. Hij riep Clinton op de 'vijanden' van Amerika uit te nodigen aan de onderhandelingstafel “om over vrede te spreken” in plaats van te dreigen met geweld.

President Clinton luisterde toe maar ging er in zijn verklaring niet op in. De president zei zich te zullen inspannen voor verlichting van de schuldenlast van Afrika, waarover de G8 (top van rijkste landen) in mei zullen spreken. Maar dan moeten de Afrikaanse landen een beter politiek en economisch beleid voeren, zei hij.

Verwijzend naar de 'Wet voor groei en kansen in Afrika', waar de Amerikaanse senaat zich momenteel over buigt, zei Clinton: “Als dit voorstel tot wet wordt, dan zullen Afrikaanse landen gemakkelijker toegang krijgen tot de Amerikaanse markt”.

Mandela uitte echter kritiek op het voorstel om de handel tussen de twee continenten vrij te maken. Net als andere Afrikaanse leiders, meent Mandela dat de VS Afrika vooral willen openbreken voor hun producten. Ook zouden de Amerikanen uit zijn op de overname van Afrikaanse bedrijven om te profiteren van de lage lonen. “Hierover koesteren wij ernstige reserves”, zei hij over het wetsvoorstel. “Dit is niet aanvaardbaar”. Net als zijn opvolger, vice-president Mbeki, is Mandela ook gekant tegen de Amerikaanse plannen om de nadruk te leggen op investeringen en handel en de hulp aan Afrika te beperken.

De sfeer van het eerste bezoek van een Amerikaanse president aan Zuid-Afrika was overigens vriendschappelijk. “Dit is een van onze meest trotse momenten”, zei Mandela. Na de persconferentie vlogen de twee presidenten in aparte helikopters naar Robbeneiland bij Kaapstad, waar Nelson Mandela 18 jaar gevangen heeft gezeten. Arm in arm liepen ze door het cellenblok. “Dit was mijn thuis”, zei de Zuid-Afrikaanse president, wijzend naar zijn voormalige cel van twee bij twee meter. “Het leek zo groot destijds. Ik weet niet waarom het nu zo klein is”.