Botsende culturen en treurig onbegrip

Van onze mediaredactie “Jij moet het redden met hem”, zegt Ahmet Magouz tegen de vader van de twaalfjarig jongetje in een gymzaal ergens in Amsterdam-West. Met deze scène begint de documentaire Nieuwe Perspectieven van Hans Polak die de Vara morgenavond uitzendt, en hij geeft de kern weer van het probleem waar de jeugdhulpverlener Ahmet Magouz mee worstelt bij de begeleiding van de twaalfjarige Redouan.

Het is niet genoeg om alleen Redouan te helpen, omdat de moeder, de vader en de andere zeven kinderen in het gezin óók hulp nodig hebben.

Vader Boutcha kwam zeventwintig jaar geleden naar Nederland om bij Werkspoor te werken. Vier jaar geleden, toen hij arbeidsongeschikt werd, liet hij zijn vrouw en kinderen uit Marokko overkomen. “Redouan was een leuke jongen”, vertelt de vader, “hij ging braaf naar koran-les.” Maar Redouan wil dat nu niet meer en daarom is zijn vader boos. Toen Redouan in aanraking kwam met de politie, werd de organisatie Nieuwe Perspectieven ingeschakeld die door intensieve begeleiding probeert probleemjongeren op het rechte pad te krijgen. De organisatie doet dat met succes. Van de elfhonderd jongeren die sinds 1993 zijn begeleid is twee derde weer naar school of aan het werk gegaan. Daar is veel energie voor nodig blijkt uit de documentaire. Ahmet Magouz volgt Redouan een paar maanden lang bijna overal. Redouan is voortdurend boos. Niets mag, niets kan, hij loopt overal kwaad weg en maakt ruzie. Met de kinderen op straat speelt hij 'arrestatie'. Niet leuk, vindt hij, maar hij doet het toch.

“Redouan schreeuwt om aandacht”, zegt Magouz, maar het is moeilijk om tot hem door te dringen. Zijn vader is oud en bidt iedere dag in de moskee. Hij heeft Redouan en de anderen uit Marokko gehaald om hier aan hun toekomst te bouwen. Zijn moeder is jonger maar heeft problemen met de taal en staat er bijna alleen voor met acht kinderen. De vader heeft traditionele opvattingen en zijn vrouw komt niet aan het woord in de documentaire.

Ahmet Magouz gaat overal met Redouan mee, naar school, naar de sportclub, regelt thuiszorg voor het gezin en helpt ze in de contacten met instanties. Redouan is helemaal geen uitzonderlijke jongen, vindt hij. “Ik heb al met veel van deze jongeren gewerkt. Als je hem voldoende aandacht geeft, is het gewoon een lief klein joch. Eigenlijk”, zegt hij, “is deze familie niet in staat om in zo'n ingewikkelde samenleving als Nederland te functioneren. Legio instanties, zoals Riagg, maatschappelijk werk, politie en Arabische leraren,zijn al over de vloer geweest, maar niemand lijkt echt tot het gezin toegang te krijgen. Ze begrijpen niet”, aldus Magouz “wat de instanties voor ze kunnen doen.” Er is onbegrip over en weer. Drie kinderen uit het gezin zijn ziek maar in het ziekenhuis krijgen ze pas hulp als Magouz meegaat. Dan pas blijkt dat het om kinderen uit één gezin gaat.

Hans Polak heeft geprobeerd de betrokkenen zoveel mogelijk zelf aan het woord te laten en niet het verhaal over hun hoofd heen te vertellen. Leraren en coördinatoren van Nieuwe Perspectieven komen aan het woord als ze in gesprek zijn met de vader van het gezin of Redouan zelf. De gesprekken leveren een ontluisterend beeld op van opvoedingsproblemen waar een Marokkaans gezin in Nederland mee te maken krijgt. Ahmet Magouz blijft met bewonderenswaardig geduld voor het kind opkomen maar: “Ik probeer hem wat zelfvertrouwen te geven. En als hij thuis komt, zeggen ze dingen als: als je niet gedraagt, zal Ahmet je naar een tehuis sturen.” Magouz moet recht tegen de lijn van de ouders ingaan. Want de vader blijft erbij dat het de Nederlandse mentaliteit is die zijn kinderen verpest. Als de politie ze zou slaan, zouden ze wel uitkijken maar wij mogen onze eigen kinderen niet eens slaan van de politie. Aan het einde van de begeleidingsperiode van Redouan wordt diens twee jaar oudere broer Majid door de politie bij Nieuwe Perspectieven aangemeld. Weer staat een stuurs joch met een capuchon over zijn hoofd te wachten. Weer loopt een jongen weg als de vragen hem te moeilijk worden en weer volgt Magouz. Redouan vindt het wel leuk dat Magouz bij het gezin betrokken blijft.