Sloom en statisch

Het NOS-Journaal hield gisteren bijna per uur de wateroverlast in Limburg bij. RTL 4, doorgaans tuk op kleine succesjes (dan wij elk half uur), deed het nu ineens een stuk rustiger aan. Wat ze bij het journaal echter niet lukte was om het hoofd ook nog koel te houden. Het journaal van één uur bevatte via presentator Gijs Wanders en verslaggever in het crisiscentrum in Maastricht Harmen Roeland het volgende Limburgse nieuws:

Wanders: 'Het water van de Maas stijgt nu zeer snel'. Roeland: 'Het tempo waarmee het water stijgt lijkt afgezwakt'. Wanders: 'Ruim 600 van de 3100 inwoners van Itteren en Borgharen zijn geëvacueerd'. Roeland: '3000 van de 3600 inwoners van Itteren en Borgharen hebben hun vertrek uitgesteld'. Wanders: 'Rijkswaterstaat verwacht dat vandaag het record van 1993 wordt gebroken'. Roeland: 'De verwachting is dat om middernacht het water het peil van 45,50 meter zal bereiken, dat is 30 centimeter onder het peil van december '93'.

Voor een minuut of drie, vier zijn dat tamelijk veel tegenstrijdige meldingen. Wel werd duidelijk dat de wateroverlast in Hilversum ernstiger werd genomen dan in Limburg. Beter gezegd: daar kan de omroep, of het westen, in elk geval geen klachten meer over krijgen. Maar voorbeeldige nieuwsvoorziening kon je het niet noemen.

Wel nog even overdacht of de wateroverlast nu zo'n calamiteit is, waar een Nederlandse CNN met urenlange rechtstreekse reportages mee uit de voeten zou kunnen. Voorzichtig gedacht: toch maar liever niet. Maar dat werd mede veroorzaakt door de beeldenstroom van de eerste dagen van het proces tegen de Amerikaanse ex-proffootballer O. J. Simpson. Urenlang zonden NBC en CNN de beelden van de openings-statements van de aanklager en de verdediger uit. Waarbij aangetekend dat CNN woensdagavond het gewone werk weer opvatte en nog slechts af en toe, maar dan wel voor stevige porties, overschakelde naar de rechtszaal.

Qua meemaak-televisie stelt het proces tegen O. J. Simpson voorlopig weinig voor. En dat kan nog wel even duren, want rechter Ito zei al te verwachten dat de geheimzinnige envelop met daarin de sensationele getuigenis pas over twee maanden geopend kan worden. Maar verdediger Johnnie Cochran zag meteen de bui hangen: dat kan ook morgen gebeuren, waarschuwde hij - anders zouden de kijkcijfers wel eens meteen kunnen inzakken en de verdediging heeft volop media-aandacht nodig.

Toch, na uiterlijk een half uur heb je het wel gehad. Er gebeurt bitter weinig meer dan een voorstelling van juridische haarkloverij, die bij CNN door het zwakke geluid ook al slecht te volgen is. Sommige juristen mogen daar desondanks hun vingers bij aflikken, maar een beetje football-liefhebber wenst toch wel eens per minuut zuivere speeltijd een grote sensatie.

Daar komt nog eens bij dat de werkelijkheid van een Amerikaanse rechtszaal toch een stuk huiselijker en rommeliger is dan allerlei films ons steeds maar weer proberen wijs te maken. En zelfs als het inhoudelijk net als in de film was, dan speelt het aangeboden beeld ons parten. Als Amerikanen dit urenlang geboeid kunnen volgen, dan heeft onze schaatsmarathon daar nog een grootse toekomst.

Het beeld wordt ernstig gehandicapt door het feit dat de jury niet in beeld mag komen (meteen op de eerste dag dreigde de rechter de tv-camera al uit te schakelen toen er een reserve-jurylid in beeld kwam, die in verband met ruimtegebrek aangeschoven was bij de vertegenwoordigers van het openbaar ministerie). De camera van dienst bevindt zich dan ook permanent boven de banken van de jury met uitzicht op de tafels van de vertegenwoordigers van 'the people' en de verdedigers plus verdachte. Linksonder is dan nog net het hoofd zichtbaar van de spreker achter het katheder. Het is niet echt een beeld waar een tv-regisseur aan te pas is gekomen.

Close-ups zijn uit den boze. De camera kan niet O. J. Simpson in beeld nemen, wanneer aanklager Marcia Clark even haarfijn uitlegt wat voor een beest van een mens hij is. Ter verpozing van het oog tijdens de lange openingsverklaringen kan de camera ook niet langs het publiek grazen op zoek naar het gezicht van de dag, dat het belang van het proces tekent. Het is gewoon urenlang een slome en statische uitzending, die de voorspelling wettigt dat zelfs in de VS de verslagen van de O. J. Simpson-zaak binnenkort afgedaan zullen worden zoals bij ons de wateroverlast.