Moskou en Kalmukkië samen sterk

MOSKOU - De burgemeester van Moskou en de president van de Russische deelrepubliek Kalmukkië zijn begin deze week partners geworden. Burgemeester Joeri Loezjkov en president Kirsan Iljoemzjinov, tevens voorzitter van de wereldschaakbond Fide, zijn een zakenrelatie op politieke grondslag aangegaan. Of omgekeerd.

Beiden kennen elkaar al langere tijd. Afgelopen september werd in de Kalmukse hoofdstad Elista het wereldkampioenschap schaken gehouden. Iljoemzjinov liet voor deze spelen een geheel nieuw dorp bouwen, City Chess geheten. Het dorp dreigde echter niet op tijd af te komen. Moskou bood uitkomst. Een hoofdstedelijke bouwfirma kwam de werkzaamheden opzwepen. Het luxueuze schaakdorp in de steppe was precies op tijd klaar - Iljoemzjinovs eer gered.

De directeur van de bouwfirma, Viktor Batoerin, was toevallig de zwager van burgemeester Loezjkov. De dankbare Iljoemzjinov benoemde de man tot premier van het republiekje met 350 000 inwoners. Vorige week prees de president in een parlementstoespraak de moed van het uit Mongolië stammende Kalmukse volk. En of de volksvertegenwoordiging nu alsjeblieft een Moskoviet als eerste minister wilde aanvaarden. Daar bleek het parlement geen problemen mee te hebben. Integendeel: “Nu Kalmukkië verwant is met Loezjkov, kan het vol vertrouwen de toekomst tegemoet zien”, verklaarde een afgevaardigde.

Batoerin komt niet uitsluitend huizen bouwen. Kalmukkië heeft olie. Niet overdonderend veel, maar genoeg om de raffinaderij van Loezjkov te voeden. Ook heeft Kalmukkië een zeer gunstig klimaat voor investeerders. Je kunt in de hoofdstad Elista een bedrijf ook alleen maar laten registreren, om vervolgens elders in Rusland geen belasting te hoeven betalen. “Mijn taken worden eerder commercieel dan politiek”, zei Batoerin, die vooral investeringen gaat aantrekken.

Kalmukkië zal Loezjkovs leven vergemakkelijken. De verschillende faciliteiten van het armzalige republiekje kan hij goed gebruiken bij zijn gooi naar het Russische presidentschap in het jaar 2 000.

Batoerin kan niets vreemds aan zijn missie ontdekken. “Naar mijn mening is er niets beledigends aan voor de republiek. Ik denk dat het heel goed is dat iemand uit een regio, waar de hevormingen goed zijn geslaagd, ergens heen gaat om wat goeds te doen. Waarom is Moskou anders de hoofdstad als zij het land niet kan verenigen?” Op de vraag of Loezjkov heeft bemiddeld, wil Batoerin geen antwoord geven. “Ik had niet het morele recht de Kalmukse president te weigeren, nadat hij mij had gevraagd,” verklaarde hij.

Iljoemzjinov is geen gulle gever, hij zal een tegenprestatie verlangen voor zijn olie. De Kalmukse off-shore zone heeft bij justitie in Moskou de toorn gewekt. Onderzoek na onderzoek heeft de Kalmukse president over zich heen gehad. Ook is Iljoemzjinov in verband gebracht met de moord op de hoofdredactrice van de enige oppositionele krant in Kalmukkië. Het belastingregime en de politieke moord hebben ervoor gezorgd dat Iljoemzjinov in Moskou geen graag geziene bezoeker meer is.

Maar Loezjkov kan Iljoemzjinov in Moskou weer salonfühig maken. De nieuwe benoeming door de schaker-president is een goede zet: een al te verstoorde relatie met het centrum kan Iljoemzovs zanderige imperium, dat is gebouwd op brievenbussen, in gevaar brengen.