In Italie hebben alle kinderen 's middags vrij

Leuk idee, speciale reisgidsen voor kinderen! Achteloos op tafel laten liggen en hopen dat het grut alsnog enthousiast wordt voor een paar weken Italie. Of Duitsland. Of Spanje. Of een ander land waarvan we ze nog niet hebben kunnen overtuigen. En we willen op z'n minst de induk wekken dat we aan inspraak doen, dus elk middel om ze de goeie kant op te duwen is welkom.

Dat zou je bijvoorbeeld kunnen doen met een reisgidsje waarin in aanstekelijke taal wordt uitgelegd wat voor leuks er te beleven valt in die landen. Wat voor fantastische pretparken er zijn, hoe bijzonder de pizza er is of dat er naast knîdel heus nog wel patat te krijgen is. Elke informatie die een hedendaags kind enthousiast zou kunnen maken voor zo'n land is dan welkom.

Aan de 'reisgidsen voor de jeugd', die de ANWB op de markt brengt, heb je wat dat betreft niet zo bijster veel. Het zijn eigenlijk beknopte traditionele gidsen voor volwassenen, maar dan een beetje kinds gebracht: de informatie versimpeld en opgefleurd met veel tekeningetjes. Ligging, klimaat, taal, de verschillende streken, klein beetje zeden en gewoonten.

De versimpeling maakt het er overigens lang niet altijd begrijpelijker op voor 'kinderen vanaf 9 jaar', voor wie de boekjes geschreven heten te zijn. Over de regionale spanningen in Italie: “Er is een reden voor die spanningen, en wel een historische, want in tegenstelling tot Nederland en Belgie die al lang een geheel vormt, hebben de verschillende streken van Italiâ zich pas in 1870, dus iets meer dan een eeuw geleden, tot een land verenigd.” Je krijgt sterk de indruk dat bij de vertaling hier Frankrijk simpelweg is vervangen door 'Nederland en Belgie', waarbij zelfs is vergeten de werkwoordsvorm aan het meervoud aan te passen. En waarbij zo'n redactie zich niet schijnt te realiseren dat Belgie ook nog niet zo gek veel langer dan een eeuw geleden een natie werd.

En Spanje vocht blijkens het historische overzicht vele oorlogen tegen de halve wereld, maar geen woord over de tachtigjarige oorlog met de noordelijke Nederlanden. Misschien was dat in wereldperspectief niet zo'n geweldige strijd, maar toch altijd nog wel een waarbij een Nederlandse jongere zich iets zou moeten kunnen voorstellen.

In het Duitse gidsje wordt overigens een reele poging gedaan een belangrijk dilemma uit te leggen: “De misdaden die begaan zijn door de nazi-leiders, met medewerking van een groot deel van de bevolking (soldaten, politie, ambtenaren) zijn voor de jongeren van nu, die er geen schuld aan hebben, een zware last om mee te dragen.” Maar dat ze “vastbesloten zijn dat zoiets nooit meer mag gebeuren” is een waarheid die niet helemaal vol te houden is, zoals ook jongeren af en toe kunnen opmaken uit de journaalbeelden over het rechts-extremisme in Duitsland.

Bij kinderen ontkom je natuurlijk niet aan algemeenheden, maar af en toe gaan deze reisgidsen wel erg kort door de bocht. Italianen zijn dol op mooie auto's, ze rijden als gekken, het Italiaans is een van de mooiste talen ter wereld, Italianen houden van lawaai, Spanjaarden zijn echte nachtbrakers, de grootse belediging die je een Spanjaard kunt aandoen is kritiek hebben op zijn moeder, wandelen is een nationale sport in Duitsland.

En volgens de ANWB vieren op 5 december alle Duitse kinderen het Sinterklaasfeest door hun schoen bij de deur te zetten; als ze stout zijn komt Zwarte Piet langs.

Zelfs de speciale tips ('De moeite waard') zijn niet echt op jongeren toegesneden. Ze moeten veel, heel veel kerken en kathedralen bezoeken, mogen het geboortehuis van Goethe niet overslaan en krijgen het advies al die bijzondere musea ('Inheemse klederdrachten en meubelen' in Nuoro) te bezoeken. Wij kunnen dit jaar Italie wel vergeten.

Een handige toepassing zag het thuis-testpanel wel: zo'n boekje is erg handig voor een spreekbeurt in de laatste klassen van de basisschool over een land. Rustig alle informatie op een rijtje, die je dan kunt doorspekken met lekkermakende wijsheden als: “In Italie hebben alle kinderen altijd 's middags vrij, ze gaan zes dagen per week naar school van half negen tot half twee”. Of: “Duitse kinderen zijn aardig”.