Slowakije rekent af met Meciar-verleden

Vladimir Mitro, de nieuwe directeur van de Slowaakse geheime dienst SIS, wil schoon schip maken. Deze week kondigde hij aan dat hij minstens 24 aanklachten tegen agenten van zijn eigen dienst gaat indienen.

De SIS is de afgelopen jaren in diskrediet geraakt als privé-dienst van oud-premier Vladimir Meciar. Met diens goedvinden maakte de SIS zich schuldig aan intimidatie en laster, meldde Mitro het Slowaakse parlement.

Bratislava werkt hard aan een afrekening met het verleden. Zo wordt veel tijd gestoken in herstel van de betrekkingen met buurlanden, die onder Meciar een absoluut dieptepunt hadden bereikt. De SIS speelde daarbij een belangrijke rol, blijkt uit Mitro's rapport. In Tsjechië probeerde de dienst een anti-Navo-beweging op gang te krijgen en geweld tegen zigeuners uit te lokken. Zo moest Tsjechië onaanvaardbaar worden als nieuw Navo- en EU-lid. In eigen land was de SIS onder meer betrokken bij anti-Hongaarse campagnes en bij een lasteractie tegen de katholieke kerk.

In februari werden al twee SIS-agenten gearresteerd die in 1995 Michael Kovac zouden hebben ontvoerd. Kovac, zoon van de toenmalige Slowaakse president, werd stomdronken in Oostenrijk gedumpt in de hoop dat dat land hem zou uitleveren aan Duitsland, waar hij wegens fraude werd gezocht. Meciar beschouwde president Kovac als een van zijn belangrijkste politieke tegenstanders. Hij verleende de ontvoerders zonder enig politieonderzoek amnestie.

In verband met deze kwestie moet het parlement binnenkort beslissen of de parlementaire onschendbaarheid van de vorige SIS-directeur, Ivan Lexa, wordt opgeheven. Lexa, tegenwoordig tweede man in Meciar's HZDS, noemt Mitro's rapport ,,een sprookje van Hans Christian Anderson''. Maar de politie zei deze week een bandopname te hebben, waaruit blijkt dat Lexa zelf opdracht voor de ontvoering heeft gegeven.

Ook verder wordt grote schoonmaak gehouden. Zo wordt bekeken of Meciar bij de privatiseringen van de afgelopen jaren grote staatsbedrijven voor spotprijsjes aan zijn vrienden heeft uitgedeeld. Daarnaast is de onschendbaarheid van Meciar-beschermeling Gustav Krajci opgeheven. De oud-minister besloot in 1997, kort voor een volksreferendum over onder meer het Slowaakse Navo-lidmaatschap, de vraag te schrappen of de president direct door het volk moest worden gekozen. Meciar wilde dat absoluut niet, omdat president Kovac dan een goede kans had gemaakt herkozen te worden. Het referendum eindigde in chaos en werd ongeldig verklaard. De affaire droeg destijds erg bij aan de isolatie van Slowakije binnen Europa.