Zwarte kerk VS vreest 'moslims'

CHARLESTON (Reuter, EPD) - Nu de 'mars der miljoen mannen' van de omstreden zwarte leider Louis Farrakhan al enkele weken tot het verleden behoort vragen zwarte kerkleiders in de Verenigde Staten zich af of binnen de zwarte gemeenschap de Black Moslems de fakkel hebben overgenomen die de christelijke kerken van oudsher droegen.

Sinds de massale zwarte mars op Washington (16 oktober) hebben zwarte mannen in heel de VS 'vervolg-bijeenkomsten' gehouden die voortbouwen op de gedachten die in het kader van de mars zijn ontwikkeld. Deze ontwikkeling wordt met gemengde gevoelens gadegeslagen door leiders van de zwarte protestantse kerken. Velen van hen zijn bang dat zij leden zullen verliezen aan Farrakhan's Nation of Islam, een tak van de islam die door de internationale moslimgemeenschap niet wordt erkend.

“Heel wat mensen zullen zich tot de beweging van Farrakhan bekeren, zegt ds. W. A. Salley, predikant van de Jerusalem Baptist Church in Charleston, Zuid-Carolina. Zijn mening: “Wij, christenen, dienen het voortouw te nemen als de zwarte gemeenschap problemen heeft.”

Evenals veel andere christelijke leiders verklaart hij de stormachtige opkomst van de Nation of Islam (officieel zo'n 20 000 leden) uit het feit dat de kerken de actuele problemen waaronder de zwarte gemeenschap lijdt - drugsverslaving, criminaliteit, slechte huisvesting, werkloosheid, armoede - minder effectief hebben aangepakt dan de rassenscheiding in de jaren zestig.

Leiders van de Nation of Islam zeggen dat het succes van de mars zwarte kerkleiders weinig andere keus laat dan hun beweging te accepteren als belangrijke speelster op het schaakbord van de zwarte gemeenschap in de VS. Earl Muhammad, Farrakhan's voornaamste vertegenwoordiger in Zuid-Carolina meent: “Mensen die zich door hem bedreigd voelen moeten nodig hun positie binnen de zwarte gemeenschap herdefiniëren.”

De kerken wijzen vooral Farrakhans racistisch-godsdienstige opvattingen af. Volgens de leer van de zwarte moslimleider vormen de zwarten een superieur ras en zal Allah hen door middel van de Nation of Islam uit de onderdrukking door de blanke 'duivels' bevrijden.

Deskundigen zeggen dat de zwarte predikanten alle reden hebben beducht te zijn voor de concurrentie van de Nation of Islam. Dwight Hopkins, een theoloog aan de Santa Clara universiteit in Californië, stelt dat Farrakhan vaak christelijke beeldspraak en passages uit de Bijbel citeert om aansluiting te krijgen bij zwarten die binnen de traditionele kerken zijn opgegroeid. “En het werkt. De Nation of Islam is in opmars. En een aantal gelovigen uit de zwarte kerken zal naar haar overstappen”.

Ds. Raleigh Washington, pastor van een in meerderheid zwarte evangelicale kerk in Chicago's west side, beklaagt het feit dat veel zwarte predikanten (onder wie de bekende Jesse Jackson, red.) de mars steunden. Dit ondanks het feit dat Farrakhan zijn voorganger in de Nation of Islam, Elijah Muhammad, tot een soort messias heeft uitgeroepen. Washington: “Het bedroeft me te moeten constateren hoe wedergeboren christenen er geen kwaad in zien zich onder zijn luisteraars te scharen.”

Niet bang

Er zijn echter ook predikanten die niet bang zijn voor ledenverlies. Ds. Philip Davis, predikant van Nations Ford Baptist Church in Charlotte, Zuid-Carolina, zegt dat hij de mars niet heeft gesteund. De mannen van zijn 1600 leden tellende gemeente zijn al onderricht in de deugden van eigen verantwoordelijkheid dragen en integer zijn, maar dan in een christelijke context. Het kerkgenootschap waartoe hij behoort benadrukt allang de aanwezigheid van zwarten in de Bijbel, “zodat de gedachte niet kan postvatten dat het christendom een blanke religie is”. Toch moet ook hij toegeven dat dit niet altijd overkomt.

Ds. Salley gelooft dat de zwarte kerken hun gedrag dienen te veranderen. In plaats van vast te houden aan de hooggestileerde manier van preken, waarbij het befaamde vraag-en antwoordspel een belangrijke plaats inneemt, moeten de zwarte predikanten meer aandacht besteden aan de moderne aspecten van de bijbelse boodschap en die vertalen naar de dagelijkse praktijk van zwarten.