De hele dag staan, dat ben je niet gewend

Tekenaar op een architectenbureau, wilde Michel de Groot (18) twee jaar geleden worden. Hij zat in het laatste jaar van het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO), richting bouwtechniek, aan de scholengemeenschap Hilfertsheem-Beatrix in Hilversum. Daarna zou hij overstappen naar het MBO, om tekenaar te kunnen worden. Want met alleen VBO “moet je toch echt de bouw in. Dan zit ik liever binnen”, zei Michel toen.

Het is anders gelopen. Michel is niet binnen blijven zitten in de schoolbanken maar toch naar buiten gegaan, de bouwplaats op. Hij slaagt die zomer nog wel voor zijn VBO-examen maar heeft niet genoeg punten om op de MBO-opleiding te worden toegelaten. Drie vakken - wiskunde, natuurkunde en Duits - had hij op het hoogste niveau moeten halen. Wiskunde is de bottleneck. Een heel jaar overdoen om één cijfer op te krikken vindt Michel teveel van het goede.

Van het plan om nog eens vier jaar hele dagen naar school te gaan ziet Michel dus af, ondanks tegenwerpingen van zijn ouders. In plaats daarvan gaat hij direct na het VBO naar de werkplaats van het leerlingwezen. Oók om te leren, maar met het doel zo snel mogelijk bij een bouwbedrijf terecht te komen. “Op de werkplaats kijken ze hoe goed of hoe slecht je bent en wat je nog moet leren. Er komen bijvoorbeeld ook Mavo-scholieren. Die hebben geen praktijk gehad en blijven dus vrij lang op de werkplaats.”

Al snel, na zeven weken, kan Michel als leerling bij Vos & Teeuwissen terecht, een groot bouwbedrijf in Huizen. Zijn mentor op het VBO had hem al verzekerd dat er genoeg werk is in de bouw. Michel gaat vier dagen werken en één dag naar school. Hij heeft veel opgestoken bij het bouwbedrijf, vindt hij. “Het meeste hebben we niet gehad op school, dat leer je toch in de praktijk. Ik heb een keer mijn eigen bouwtje gehad, zoals ze dat noemden. Ik mocht zelf een electriciteitshuisje maken, vanaf de fundering en dan het hele huisje er in één keer op zetten. Het was wel klein, een hondenhok van een paar vierkante meter, je moet ergens beginnen. Dat was leuk, was ik de baas in principe.”

Bij Vos & Teeuwissen voert Michel vooral het grove werk in de bouw uit. “Het is de grote bouw: flinke gebouwen en veel met beton. Storten, betonnetten vlechten, funderingen maken, bekistingen maken, kozijnen stellen. En schoonmaken tussendoor, dat hoort er ook bij. Voor de afwerking, zoals metselen en timmeren, komen aparte mensen.”

De ene dag op school per week volgt hij vakken als bouwtheorie, natuurkunde, wiskunde, Nederlands en maatschappijleer. Voor bouwtheorie kan Michel kiezen uit verschillende onderwerpen. “Iets waar ik op dat moment in de praktijk mee bezig was. De ene keer was dat beton en alles wat daarmee te maken heeft, de andere keer ging het over daken en dakpannen. Daar had ik veel aan. Dan kon ik er tenminste over meepraten, wist ik wat ze bedoelden.” Wiskunde en natuurkunde komen ook van pas. “Als ik moet uitrekenen hoeveel tegels er op een muur gaan, of hoeveel hout ik nodig heb.”

Na acht maanden werken bij Vos & Teeuwissen staat het kleine aannemingsbedrijf Van Ekeren uit Loosdrecht bij Michel op de stoep. Of hij bij hun wil komen werken. Daar hoeft Michel niet lang over na te denken. “Ik heb het meteen gedaan. Zo'n aanbod krijg je niet zomaar.”

Het bedrijfje kende hij al. “Het zit bij mijn opa en oma aan de overkant. Die gaan er wel eens latjes halen. Ik heb er stage gelopen en afgelopen jaar in de avonduren de grote zolder van de baas boven de werkplaats opgeknapt. Hij lag in scheiding en woont nu op de zolder. We hebben veel gedaan, de badkamer, de keuken opgeknapt. Hij vond dat ik wel nauwkeurig werkte.”

De overstap naar Van Ekeren betekende het einde van de ene dag school in de week. Het kleine bedrijf met vier werknemers is niet aangesloten bij het leerlingwezen. De kleinschaligheid bevalt Michel goed. Het werk is afwisselender dan in de grote bouw. “We voeren vooral verbouwinkjes uit in huizen, geen grote gebouwen. We doen alles zelf. Metselen, stucadoren, plafonds, wandjes plaatsen. Ook leuk voor jezelf. Kan je thuis een beetje rommelen.” Daarnaast vindt hij het prettiger in een klein bedrijf te werken.

Voordeel van het werk bij de Loosdrechtse bouwer is dat het vooral binnenshuis is. “De grote bouw is 's winters wel heel erg koud”, zegt Michel. “Je hebt wel vorstverlet, afgelopen winter zelfs twee maanden. Maar zo rond het vriespunt werk je gewoon. En als het dan waait...”

Hele dagen werken was in het begin wennen, kijkt Michel terug. “De hele dag staan, dat ben je niet gewend. Ik was 's avonds wel moe. En met andere mensen, grotere mensen, dat is toch wel heel anders dan op school.” Maar uiteindelijk is het meegevallen. “Op school dacht ik: de hele dag werken, dat is niks. Maar dat heb je dan nog niet gedaan, dus je weet het niet.” Terug naar de leslokalen zou hij niet meer willen. “In de praktijk leer je het meest. Ik heb de school wel gezien, ben liever met mijn handen bezig.” Van cursussen zal het voorlopig ook niet komen. “Bij Van Ekeren doet niemand dat, voor zover ik weet.”

Voorlopig blijft Michel bij het Loosdrechtse bedrijf werken. “Ik heb het prima naar mijn zin.” Met zijn oude plan om tekenaar op een architectenbureau te worden, is hij niet meer bezig. “Nee, dat is geen wens meer”, zegt hij schouderophalend.