Wat moeten pedofielen met een 'open discussie'?

Het artikel van VU-docent kerkrecht Leen van Drimmelen in Trouw van zaterdag 10 januari en vooral het interview van dinsdag 13 januari waarin hij meedeelt zijn pedofilie te hebben voorgewend, vragen om reacties. Wie zichzelf als pedofiel bekendmaakt, wetende dat maatschappelijke aanvaarding van pedofielen uiterst moeilijk ligt, moet begrijpen dat in hoe hij naar buiten komt alles afhangt van integriteit en geloofwaardigheid. Precies op dat punt heeft de betrokkene een zeer ernstige beoordelingsfout gemaakt.

Iedereen die hem kent, twijfelt er niet aan dat hij te goeder trouw handelde. Het navrante is dat deze bewering op dit ogenblik weinig indruk kan maken. Wie met anderen een open en serieuze discussie wil, kan hen niet eerst voor de gek houden zonder zijn geloofwaardigheid te verspelen. Er is meer te zeggen over het voorwendsel, waarbij ik met name denk aan de slachtoffers van de ex-pastoraal werker uit Driebergen, veroordeeld wegens seksueel misbruik van kinderen. Die mensen had bespaard moeten worden dat ze weer het gevoel krijgen in de beklaagdenbank te zitten.

Door een interview te geven met ds. Huttenga, goede vriend van de veroordeelde, maakt Van Drimmelen duidelijk dat hij bij het schrijven van zijn stuk mede het oog had op deze zaak. Daarmee maakt hij zich mede verantwoordelijk voor deze gevolgen. Huttenga draait er blijkens het interview zijn hand niet voor om de uitspraak van de rechter in twijfel te trekken: 'er is ook een andere kant van het verhaal'. Ongetwijfeld, maar in zaken van bewezen seksueel misbruik hoeven slachtoffers niet nog eens aan te horen dat de dader zoveel oprechte genegenheid jegens kinderen koestert.

Dan het artikel zelf, de oproep tot maatschappelijke bespreekbaarheid van pedofilie. Er moet een 'open discussie' komen. Tot mijn niet geringe verbazing heb ik het afgelopen weekend niets dan bijval gehoord. Zijn we de gedachtekronkels van de NVSH uit de jaren '70 nóg niet te boven? Hoezo moet alles aangaande seksualiteit openlijk besproken kunnen worden? Met wie? Om begrip te kweken waarvoor? Het is nog steeds dezelfde naïeve gedachte dat als je mensen hun gevoelens laat uiten en deze bespreekbaar maakt, dat ze dan ook verantwoorde keuzen maken. En wat moeten pedofielen met een open discussie? Er is over het artikel van Van Drimmelen gesproken als een 'coming out', bij homoseksuelen niet ongebruikelijk. Maar mannen die zichzelf als homoseksueel bekendmaken, hebben de mogelijkheid een partner te zoeken waarmee ze de liefde kunnen bedrijven en samen door het leven kunnen. Pedofielen hebben die mogelijkheid niet. De innige liefde voor kinderen waar Van Drimmelen over spreekt, onderscheidt pedofielen niet van anderen. Dat doet het verlangen naar lichamelijkheid waarmee die liefde gepaard gaat. Bijgevolg is het de opgave voor pedofielen ervoor te waken zichzelf niet aan kinderen te buiten te gaan. Van Drimmelen zegt dat ook met zoveel woorden. Dit betekent echter dat deze mensen, ook als ze geen seksuele handelingen met kinderen verrichten, slechts openlijk kunnen uitkomen voor een verlangen naar iets dat ze niet mogen en - als het goed is - ook niet moeten willen.

Het is opmerkelijk dat als het over seksualiteit gaat, intimiteit geen betekenis meer schijnt te hebben, terwijl seksualiteit altijd gepaard gaat met kwetsbaarheid. Die twee gaan onverbrekelijk samen.

Wat pedofielen nodig hebben, lijkt mij, is begrip van een aantal mensen om hen heen met wie ze een intieme band onderhouden, aan wie ze hun kwetsbaarheid kunnen tonen, ook zonder dat daaraan ook maar iets te verhelpen valt: goede vrienden, hun partners als die er zijn en - als ze bij een kerk horen - een pastor. Er komt een heel goede vriendschap aan te pas om tegen iemand te kunnen zeggen dat je je schaamt voor je verlangens, ook als je daar per saldo weinig aan kunt doen. Dat pedofielen zulke relaties dikwijls moeten ontberen is navrant. Dat Van Drimmelen juist dit punt aan de orde wilde stellen, maakt zijn beoordelingsfout des te betreurenswaardiger.

Misschien moesten we de roep om discussie voorlopig maar even vergeten. Eerst maar eens de slachtoffers weer een beetje op de been krijgen en wel zodanig dat ze zich niet opnieuw misbruikt voelen.