AIDS

Het aids-virus doet zijn destructieve werk mogelijk anders dan tot nu toe werd gedacht. Het lijkt belangrijke cellen van het immuunsysteem niet te vernietigen maar ze te verhinderen om te delen.

Na besmetting met het virus kenmerkt de infectie zich door een dalend aantal CD4-cellen, belangrijke regisseurs van het immuunsysteem, en een toenemend aantal CD8-cellen, een type afweercel dat tot taak heeft om ziektekiemen een kopje kleiner te maken. De verstoorde balans resulteert uiteindelijk in een falend immuunsysteem, dat niet meer in staat is om afdoende weerstand te bieden aan ziektekiemen.

Tot nu toe werd aangenomen dat het immuunsysteem de aanslag van het aids-virus op de CD4-cellen probeert te ondervangen door voortdurend nieuwe cellen van dit type aan te maken, tot zelfs een paar miljard per dag. In deze permanente veldslag zou het virus tenslotte toch aan het langste eind trekken, waarbij het aantal CD4-cellen dramatisch daalt.

Onderzoekers van het Acadermisch medisch centrum en het het Centraal laboratorium van de bloedtransfusiedienst in Amsterdam en het Academisch ziekenhuis Groningen melden vakblad Science (29/11) dat dit scenario niet kan kloppen. De CD4-cellen blijken zich geenszins in razend tempo te vermenigvuldigen.

Bewijs is het feit dat de uiteinden van de chromosomen, de erfelijkheidsdragers, in CD4-cellen van mensen met een HIV-infectie niet korter zijn dan in CD4-cellen van niet-geïnfecteerden. Dat zouden ze wel moeten zijn: bij elke celdeling worden de staartjes van de chromosomen, de telomeren, iets korter, zodat je aan de lengte ervan kunt zien hoe vaak een CD4-cel zich heeft gedeeld. De telomeren van de CD8-cellen bleken bij HIV-patiënten wel korter te zijn dan bij seronegatieven. Die cellen vermenigvuldigen zich dus wel snel met als doel de infectie te onderdrukken.

Blijft de vraag waarom het aantal CD4 cellen daalt als het aids-virus ze niet rechtstreeks vernietigt. De onderzoekers vermoeden dat het virus verhindert dat er genoeg nieuwe cellen bijkomen, die worden gevormd uit voorlopercellen van CD4.

Het is onduidelijk of de ontdekking gevolgen heeft voor de therapie. Het lijkt in elk geval zaak om het virus in een vroeg stadium aan te pakken, om de kans op beschadiging van het immuunsysteem zoveel mogelijk te voorkomen.