Mazarine vindt troost

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Het scenario was van François Mitterrand zelf. Twee plechtigheden tegelijkertijd werden gisteren gehouden in Frankrijk voor de maandag overleden oud-president: één in besloten kring in het geboortedorp Jarnac (departement Charente) en één met de groten der aarde in de Parijse Notre Dame op een steenworp afstand van zijn geliefde voormalige woning. En ook de twee katholieke rouwmissen, die de niet gelovige Mitterrand had gewenst, liepen synchroon.

Mitterrand werd uiteindelijk in alle soberheid begraven, zonder de aanwezigheid van televisie en andere media, op de begraafplaats van het dorp Jarnac waar hij in 1916 werd geboren. De begrafenisstoet stopte nog even voor nummer 22, het huis waar de familie Mitterrand had gewoond. Slechts goede vrienden en naaste familieleden mochten aanwezig zijn. Opvallend was dat Anne Pingeon, conservatrice van het Musée d'Orsay in Parijs en vriendin van Mitterrand met haar 21-jarige dochter Mazarine een bijna even vooraanstaande rol kreeg toebedeeld bij de plechtigheid als mevrouw Danielle Mitterrand en haar twee zoons Jean-Christophe en Gilbert. En ook een andere wens van Mitterrand ging in vervulling. Zijn hond Baltic, een zwarte labrador, vergezelde de kist vanaf Parijs tot aan het simpele graf in Jarnac.

Mitterrand had voor zijn dood gedetailleerde instructies achtergelaten. Op het laatst zag hij af van een begrafenis op de Mont Beuvray in het oosten van het land op een stuk land waar Vercingétorix tot leider van de Galliërs werd gekozen en koos voor zijn geboortedorp. Hij wilde per se geen staatsbegrafenis, maar wel een eenvoudige plechtigheid met muziek van Chopin en Beethoven en de moderne Franse componist Maurice Durufle.

In de kathedraal Notre Dame nabij de Rue de Bièvre waar Mitterrand tijdens zijn veertienjarige presidentschap had gewoond kwamen de staatshoofden en regeringsleiders volgens anciënniteit binnen. Als eerste de kersverse Poolse president Aleksandr Kwasniewski en als laatste de Monegaskische prins Rainier, kort voor koningin Beatrix. Tijdens de plechtigheid liet de Duitse bondskanselier Helmut Kohl de tranen de vrije loop. Met Mitterrand had hij een ware vriend verloren met wie hij regelmatig buiten alle protocols om contact had gehad en over verleden en toekomst van Europa sprak. Opvallende afwezige was de Amerikaanse president Bill Clinton die wegens drukke bezigheden in eigen land vice-president Al Gore naar Parijs stuurde. Maar naar verluidt boterde het niet zo goed tussen Mitterrand en Clinton en zou dit weleens de voornaamste reden voor de afwezigheid van Clinton kunnen zijn.

- Vervolg op pagina 5

Jeltsin valt op in Notre Dame Rouwplechtigheid voor Mitterrand verloopt vrijwel vlekkeloos VERVOLG VAN PAGINA 1

De Russische president Boris Jeltsin zag in de ernstige crisis met Tsjetsjenië in ieder geval geen reden om in Moskou te blijven. In Parijs deed Jeltsin zijn uiterste best om de wereld te tonen hoe gezond hij weer is. Bij het vertrek uit de Parijse kathedraal wuifde hij naar de menigte alsof hij zojuist een feestje had bijgewoond.

Een opvallende verschijning tussen meer dan zestig staatshoofden en regeringsleiders was de Cubaanse president Fidel Castro, die persoonlijk bevriend is met Danielle Mitterrand en ook regelmatig op steun van president Mitterrand kon rekenen. Onder de vele aanwezigen waren ook de Palestijnse leider Jasser Arafat en premier Sjimon Peres van Israël. Van Nederlandse zijde waren er naast koningin Beatrix premier Wim Kok en Ruud Lubbers die tijdens zijn premierschap veel met Mitterrand te maken had. Na de plechtigheid in de Notre Dame ontving president Jacques Chirac de 250 buitenlandse gasten op het Elysée voor een diner.

Al voor zonsopgang begon de begrafenis van Mitterrand. De kist, gevolgd door familie en vrienden, vertrok met een militair transportvliegtuig van Parijs naar Cognac. Van daar ging het over de weg naar het tien kilometer oostelijk gelegen Jarnac. Onder de intieme genodigden in Jarnac was oud-minister van buitenlandse zaken Roland Dumas, de filmacteur Gérard Depardieu, oud-minister Jack Lang alsmede de vele medewerksters van Mitterrand.

Op de brug over de Charente, de rivier die door Jarnac loopt, hield het officiële eerbetoon op. In een moment van stilte kreeg de wind vat op de Franse driekleur die op de kist lag. De vlag bolde en viel op de grond. Danielle Mitterrand raapte samen met haar zoon het doek op en legde het op de kist. Het leek een van de weinige onvolkomenheden in de vlekkeloos verlopen plechtigheden in Jarnac en Parijs.

De zes gendarmes van Mitterrands persoonlijke lijfwacht, die hem jaren dienden namen bij de üglise St. Pierre, de kerk waar Mitterrand werd gedoopt, de kist over van de acht leerling-officieren die hem van Parijs tot daar hadden gedragen.

In heel Frankrijk hingen de vlaggen halfstok. Ook op andere plaatsen waren herdenkingen, onder meer in Château-Chinon, waar Mitterrand van burgemeester was.