Leidseplein ideale plek 'betere' film

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Hoe geef je de Amsterdamse filmhuizen meer lucht, bied je een impuls aan de toenemende belangstelling voor de documentaire en hoe behoed je het steeds meer naar patat ruikende Leidseplein voor verdere verloedering? Gisteren presenteerde architect Joost de Haan een bijzonder plan voor een nieuw film-theatercomplex aan de Marnixtraat.

Het complex voorziet in een geheel nieuw theater met zes zalen waarin plaats is voor totaal 1250 bezoekers. Het filmtheater zou gebouwd moeten worden op de plek waar nu de bioscoop Calypso en de bioscoopafdeling van theater Bellevue gehuisvest zijn. In het plan is ook een uitbreiding opgenomen van de hotelaccommodatie van hotel Americain en een verbetering van de functies van het Nieuwe de la Mar-theater en Bellevue. De theaters zouden ook weer met een gang met elkaar worden verbonden. Net als vroeger.

“Lange tijd is de (betere) film er in Amsterdam een beetje bekaaid afgekomen,” erkende wethouder Ernst Bakker van Cultuur tijdens de presentatie van de architect van Verheijen, Verkoren, De Haan. “Maar dit zou alles in één klap goedmaken.” Waarmee hij maar wilde zeggen dat b. en w. het nieuwe, enkele jaren geleden door filmhuis Rialto al aangezwengelde plan, politiek wil steunen.

De kans dat het complex ook daadwerkelijk rond 2000 zal worden gerealiseerd is groot, temeer omdat de financiële zorg voor respectievelijk de bouw en de inhoudelijke zorg voor de exploitatie verdeeld is over twee partijen. De bouw en herindeling van het gehele huizenblok tussen Marnixstraat, Leidsekade en Leidseplein wordt ontwikkeld door het Sociaal Fonds Bouwnijverheid, terwijl het tot stand te brengen filmtheater ondergebracht is in een nieuwe NV, waarin onder meer NRC Handelsblad, de Avro en Stichting Doen gaan participeren.

Vooral Raymond Walravens van filmhuis Rialto was erg opgetogen over het nieuwe plan. “Nu Alhambra dicht is en Alfa aan het Leidseplein ook gaat sluiten, is er nog maar weinig voorziening voor de alternatieve film over. Maar met dit complex lijkt dat probleem opgelost. Het biedt ook een mooi tegenwicht tegen de commerciële bioscopen van het Leidseplein. Het nieuwe complex zou ook de thuishaven van het Idfa (International Documentary Festival Amsterdam) moeten worden.”

Carel Kuyl van de Documentaire werkgroep van de publieke omroep dacht er ongeveer hetzelfde over. “Op zo'n complex heeft de publieke omroep altijd zitten wachten. Veel omroepen dragen de documentaire een warm hart toe. Het nieuwe theater zou ons de mogelijkheid geven zowel oude als nieuwe documentaires regelmatig te kunnen tonen. De omroep heeft een prachtig archief waar nooit iets mee gedaan is. Hier zou het voor het publiek ontsloten kunnen worden.”

Ook de locatie sprak Kuyl aan: “Met zo'n centrum geef je het culturele hart van de hoofdstad een nieuwe impuls. Ik denk dat dat nodig is, want je ziet het Leidseplein achteruit gaan. Zo'n complex dient dus twee doelen: je kunt het verval tegengaan en bovendien trek je een nieuw publiek naar het centrum van de stad. Hier ligt een kans voor de gemeente. Laat zij die liggen, dan kan zij hetzelfde geld straks uitgeven aan meer blauw op straat vanwege de toegenomen onveiligheid. Een eenvoudige keus, lijkt me.”

Volgens De Haan moet de bouw van het complex in 1999 al kunnen beginnen.