Klagen vanaf de bodem van de spaarpot

“De laatste tijd hoort men vanuit Duitsland vrijwel alleen nog geluiden over oneindige vermoeidheid, een zacht jammeren en defaitistisch klagen vanaf de bodem van de heilige spaarpot.”

Dit schrijft Cees Nooteboom vandaag in Trouw. Nooteboom, die 6 februari een eredoctoraat aan de universiteit van Brussel krijgt, keerde eind vorig jaar terug naar Berlijn, de stad waar hij in 1989 een jaar woonde en verslag deed van de val van de Muur.

Duitsland is in de ogen van Cees Nooteboom een metafoor voor Europa. Uitkijkend over de Potsdamer Platz voelt hij euforie en huiver tegelijk.

“Plotseling gaat het in Duitsland niet meer om ideeën, maar uitsluitend nog over geld, niet om een van de grootste avonturen uit de Europese geschiedenis maar over de angst voor de buren die gepoft hebben bij de kruidenier, het gaat niet meer over het Europa van Erasmus en Voltaire, van Tolstoi en Thomas Mann, van Rembrandt en Botticelli, van Hegel en Hume, nee, het gaat over zoveel grotere gezichtsloze geesten als 3 komma 0, 3 komma 1, en de satanische 3 komma 2, waarachter die politici zich verbergen die for reasons of their own Europa niet willen, nog niet willen, of nooit willen.”

Letter & Geest