Nieuwste snufjes voor veel mensen aanslag op het gezichtsvermogen

Van een onzer verslaggeefsters GRONINGEN - Moderne apparatuur en nieuwe technologieën zorgen, meer dan vergrijzing, dat het aantal slechtzienden stijgt. De nieuwste snufjes doen een aanslag op het gezichtsvermogen. Geldautomaten, afstandsbediening, keukenapparatuur - waarmee goedzienden meestal prima mee uit de voeten kunnen - is voor mindergoedzienden niet zo makkelijk te bedienen.

“Ze worden daardoor eerder aangemerkt als slechtziend”, is de ervaring van prof. dr. A. C. Kooijman, die zich bezighoudt met onderzoek naar en behandeling van slechtziendheid. Gisteren hield hij met 'Videologie in ogenschouw' zijn inaugurele reden in Groningen waar hij bijzonder hoogleraar is geworden.

De videoloog onderzoekt wat iemand die slecht ziet en medisch niet verder kan worden behandeld wel en niet kan zien. Hij reduceert dat met hulpmiddelen en aanpassingen als gekleurde brillenglazen, tv-loepen en aangepaste verlichting.

In Nederland hebben 610 000 mensen problemen met het zien. Kooijman: “Nieuwe apparaten stellen vaak zulke hoge eisen dat meer mensen dan vroeger niet kunnen zien hoe ze moeten worden gebruikt. Dan functioneren deze mensen dus als slechtziend. En die apparaten zijn zo ontworpen dat je slechtzienden niet kunt leren hoe ze moeten worden bediend. Hierdoor worden ze afhankelijk van anderen. Zo kunnen ze geldautomaten niet gebruiken. Met het lezen van informatie via media als Internet hebben ook mindergoed-zienden moeite.”

Een nieuw probleem is het dynamische busstation: reizigersinformatie wordt op een scherm aangegeven en telkens aangepast. Mindergoedzienden kunnen dat niet goed lezen.

Kooijman bepleit dat ook moderne apparatuur wordt aangepast aan het gebruik door mensen die iets minder goed kunnen zien. De groep slechtzienden wordt anders te groot.

Videologen in Groningen onderzoeken ook deelname aan het verkeer van mindergoedzienden. Mensen die niet goed zien krijgen niet zonder meer toestemming een motorvoertuig te besturen. De nieuwe maatregel dat vrachtwagenchauffeurs geen bril mogen dragen die sterker is dan -4 is daarvan een voorbeeld.

Kooijman vindt de keuringseisen te eenzijdig en soms te streng. In een studie wil hij personen met gezichtsveldproblemen trainen beter om zich heen te kijken en hun rijgedrag aan hun waarnemingsvermogen aan te passen. Hij verwacht dat ouderen hierdoor langer kunnen blijven autorijden. Voor deze groep is de auto een belangrijk middel om zelfstandig te kunnen blijven en hun sociale contacten te behouden.