Ook sportbond komt 't verst met eerlijkheid

De auteur is werkzaam bij de Raad voor de zaken van overheid en samenleving (waaronder de sport) van de Nederlandse Hervormde Kerk.

Bas vervolgt zijn persoonlijk schrijven met het uitspreken van de wens om samen met zijn teamgenoten het komende weekend in Eindhoven “opnieuw 10 000 mensen te laten zien hoe mooi volleybal kan zijn, maar dan wel met een overwinning.” Twee overwinningen tegen Bulgarije zijn immers 'keihard nodig' om de finalepoule van de World League te halen. En “zonder de steun van u en vele andere volleyballers uit de zuidelijke regio wordt het heel erg moeilijk.” “Help ons naar de finale en bezorg uzelf een heerlijke volleybalmiddag,” zo besluit Bas in vette letters, om er in een P.S. nog aan toe te voegen dat meenemen van zijn brief aan de kassa vijf gulden korting oplevert op de toegangsprijs van vijfentwintig.

Al snel maakt mijn ontroering plaats voor argwaan. 'Help ons naar de finale' - is die weg niet al afgesloten? Een beetje inzicht in de krachtsverhoudingen leert dat door de nederlagen van eem week eerder tegen Italië de laatste kansen zijn verspeeld. Trouwens, hadden coach Alberda en zijn jongens zich niet bij voorbaat kansloos gemaakt door enkele van de sterkste spelers vrijaf te geven?

Waar gaat het Bas en zijn bond nu eigenlijk om in deze brief? Om het halen van de finale? Of om het opvijzelen van een, in de voorverkoop teleurstellend, toeschouwersaantal? Waarom schrijft hij ons niet eerlijk: de kansen zijn minimaal, maar we willen onze huid, sportief en zakelijk gezien, zo duur mogelijk verkopen. Met een halve waarheid en leugens om bestwil nemen Bas en zijn ghostwriter de bondsleden niet serieus. Ik voel me eerlijk gezegd een beetje bedonderd.

Zaterdagmiddag 10 juni brengt de eerste bevestiging van mijn kwade vermoedens. De hal in Eindhoven (capaciteit: 10 000) is akelig leeg. Wie thuis bleef krijgt sportief gezien gelijk: de Bulgaren zijn veel te sterk en vegen hun tegenstanders in een klein uur met 3-0 van het veld. Een dag later biedt Nederland B iets meer tegenstand, maar ook dan komen de glimlachende Bulgaren geen moment in gevaar. Uitslag 1-3. Definitief geen World League-finale en zo te zien komt dat voor de Nederlandse spelers en begeleiders niet als verrassing.

Maandagmorgen maakt de krant de legpuzzel compleet. Trouw schat het aantal bezoekers van zaterdag op 1500. “De officiële waarnemer zou een dag later zomaar een totaal van 2500 kijkers bij elkaar tellen, ....de minimum eis van de internationale federatie FIVB.”

Minimum eis? Hoe zou dat zitten? Een telefoontje naar het bondsburo brengt opheldering. Bij de evaluatie van de World League competitie van vorig jaar is Nederland op zijn vingers getikt vanwege de lage aantallen toeschouwers. De NeVoBo is gewaarschuwd en met een boete bedreigd. De hardheid van die bedreiging is overigens discutabel. Voor zaalsporten zijn in ons land nauwelijks accommodaties voor meer dan 3 000 bezoekers beschikbaar, aldus de zegsman van de volleybalbond.

Achtergronden en motieven van het briefje van Bas zijn ondertussen een stuk duidelijker geworden. Achter de op het oog zo onschuldige aanmoediging 'aan alle volleyballers in Zuid-Oost Nederland' schuilt veel meer dan een onwaarschijnlijke finaledroom. Sportieve idealen dienen weer eens als camouflage voor commerciële belangen. En al zijn beide in de moderne topsport moeilijk te scheiden, onderscheiden en niet verdoezelen lijkt me beslist wel mogelijk.

Zo vormt de brief van Bas een aardige casus voor sportethiek. In de door en door verzakelijkte sport krijgen leden van bonden en verenigingen steeds meer het profiel van klanten. Maar betekent dat nu automatisch dat het hun toegezonden reclamedrukwerk hen als onnozele consumenten moet beschouwen, bij voorkeur te benaderen op wasmiddelenniveau? Sport en commercie mogen elkaar dan niet langer kunnen missen, ze zouden behalve hun gezamenlijke belangen tenminste ook hun afzonderlijke speelruimte moeten onderscheiden en respecteren.

Ook een volleybalbond die zijn leden als klanten benadert - en te vriend wil houden - komt het verst met eerlijkheid. Fair play alstublieft, in de sport, in zaken en in de zakelijke sport!