Fossiele oudste dieren

Paleontologen hebben in Zuid-China minuscule fossielen van embryo's en sponzen gevonden die naar schatting 570 miljoen jaar oud zijn. Zulke oude bewijzen van meercellig dierlijk leven zijn nooit eerder aangetroffen.

De fossielen, die zich bevonden in het fosfaatrijke gesteente van de Doushanto-rotsformaties in de Chinese provincie Guizhou, vullen de kennis van het verloop van de evolutie op een belangrijk punt aan. Ze stammen uit een periode die voorafgaat aan de zogeheten 'Cambrische explosie', die ongeveer 540 miljoen jaar geleden plaatsvond. In het Cambrische tijdvak ontstond plotseling een grote variëteit aan meercellige dieren en planten.

Aanvankelijk zagen onderzoekers de fossielen aan voor algen. Maar bij nadere bestudering ontdekte een Taiwanees-Chinees team dat het in een aantal gevallen ging om sponzen, de eerste meercellige dieren op aarde. De fossielen - stenen bolletjes, kleiner dan een millimeter - zijn zó goed geconserveerd dat ze zelfs nog kenmerkende skeletnaalden bevatten (Science, 6/2).

Daarnaast ontdekte een Amerikaans-Chinese onderzoeksgroep dat zich tussen de vermeende algen ook embryo's bevonden. In verschillende ontwikkelingsstadia: de celklompjes, ter grootte van een zandkorrel, bestonden uit twee, vier, acht of meer cellen. Algen kunnen het volgens de onderzoekers niet zijn, want die nemen bij iedere celvermeerdering toe in omvang.

De viercellige embryo's zijn tweezijdig symmetrisch, net als menselijke embryo's in dat stadium. Dat kan erop wijzen dat het gaat om complexere dieren dan sponzen. De onderzoekers vermoeden daarom dat meercellige dieren niet 600 miljoen jaar geleden zijn ontstaan, zoals tot nu toe gedacht werd, maar 670 miljoen of zelfs 1,2 miljard jaar geleden (Nature, 5/2).