Wereldschaakbond voor rechtbank

Het is mogelijk dat het wereldkampioenschap schaken dit jaar niet alleen betwist wordt op het schaakbord, maar ook in de rechtszaal. De regerende wereldkampioenen Anatoli Karpov en Zsuzsa Polgar werden door de Fide hun titel ontnomen.

Polgar werd de titel afgenomen omdat zij weigerde te spelen vanwege een net beëindigde zwangerschap. De Fide wees de Oekraïnse Galliamova aan als tegenstander van de oorspronkelijke uitdaagster om de titel, de Chinese Xie Jun. Deze tweekamp die zowel in de Oekraïne als in China werd gespeeld, is geëindigd in een zege voor ex-wereldkampioene Xie Jun. Met de score van 8,5 - 6,5 kwam de Chinese zegevierend te voorschijn. Zsuzsa Polgar kondigde op Internet aan dat zij met deze gang van zaken geen genoegen neemt en gerechtelijke stappen tegen de bond zal ondernemen.

Ondertussen wordt in Las Vegas de finale gespeeld tussen de Rus Khalifman en de Armeniër Akopian. Nadat Karpov afzegde voor het knockout toernooi, verspeelde hij volgens de wereldschaakbond zijn rechten. Karpov was echter van mening dat de Fide geen rekening had gehouden met eerder door hem gemaakte contractuele verplichtingen. Evenals Polgar zal Karpov de Fide voor het gerecht dagen.

Ondertussen had de Rus Khalifman in Las Vegas een barrage nodig om de verrassende Roemeen Nisipeanu uit te schakelen. Nisipeanu stond voor de vrijwel onmogelijk geachte taak om in de reguliere match een achterstand in de laatste partij ongedaan te maken maar verrassend genoeg slaagde hij in zijn opzet. Bijna gelukte het hem om in de barrage hetzelfde huzarenstukje te herhalen. Een kansloze nederlaag in de eerste partij liet hij volgen door een winststelling op te bouwen. Ditmaal slaagde de jonge Roemeen er niet in zijn zenuwen in bedwang te houden. Hij liet de partij in remise verzanden waardoor de 33-jarige Khalifman zich voor de eerste maal in zijn carrière plaatste voor een match om de wereldtitel. Eerder had Akopian (ook voor de eerste maal in zijn carrière) zich gekwalificeerd ten koste van de Engelsman Adams. In deze WK-match, die gaat over 6 partijen, deelde Khalifman direct in de eerste partij een gevoelige klap uit. Met de zwarte stukken kwam hij al spoedig in het voordeel hetgeen Akopian verleidde tot een wanhopig stukoffer. Hoewel de technische afhandeling nog zeer lastig was, slaagde de grootmeester uit Sint Petersburg erin om de overwinning binnen te halen.

Xie Jun - Galliamova (tweede partij)

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 d6 6. Lg5 e6 7. Dd2 a6 8. 0-0-0 Pxd4 9. Dxd4 Le7 10. f4 b5 11. Lxf6 gxf6 12. e5 d5 13. Kb1 Ld7 Galliamova wijkt als eerste af van de theorie. Bekend in deze stellingen zijn 13. ... b4 (Kasparov - Hracek, Jerevan 1996) en 13. ... Lb7 (De La Paz - Vera, Havanna 1997).

14. De3 f5 15. g4!? Een interessant aanvalsplan. Door dit pionoffer slaagt wit erin lijnen tegen de zwarte koning te openen.

15. ... fxg4 16. h3 gxh3 17. Lxh3 Dc7 18. f5 0-0-0 19. Thf1 Kb8?! Een aarzelende zet die wit de gelegenheid geeft om een toren op de zevende rij te krijgen. Wellicht was 19. ... Lc5 aan te bevelen.

20. fxe6 fxe6 21. Tf7 d4?! Galliamova wil de partij met geweld naar haar hand zetten. De tekstzet lijkt aardig maar deze actie blijkt als een boemerang te werken.

22. Txd4! Wit maakt er een kansrijk kwaliteitsoffer van.

22. ... Lc5 23. Pe2 h5 Dit doet niets aan de dreigende onweersbui die weldra op de zwarte damevleugel zal neervallen.

24. b4 Lxd4 25. Pxd4 Tc8 26. Lg2 Langzaam maar zeker heeft wit al haar stukken op de zwarte koningsstelling gericht.

26. ... Thg8

(zie diagram 1)

Dit pareert de dreiging niet maar er was geen bruikbaar alternatief voor handen. Het slotspel wordt door Xie Jun energiek en fraai gespeeld.

27. Pc6+! Ka8 Gedwongen daar zowel 27. ... Lxc6 28. Lxc6 Dxc6 (28. ... Dxf7 29. Db6+) 29. Da7 mat als 27. ... Dxc6 28. Lxc6 Txc6 29. Txd7 verliezen.

28. Txd7! Dxd7 29. Pb8+! Een meer dan aardige slotzet.

Opgegeven want 29. ... Kxb8 faalt op 30. Db6+ en na 29. ... Txg2 wint 30. Pxd7. (1-0)

Akopian - Khalifman

(eerste partij)

1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. b4 Lg7 4. Lb2 0-0 5. g3 d6 6. Lg2 e5 7. d3 Ph5 8. Pc3 f5 9. 0-0 Pc6 10. b5 Bekend was 10. Db3 (Giardelli - Fiorito, Buenos Aires 1998).

10. ... Pe7 11. e4?! Deze zet past niet in het witte strijdplan.

11. ... c5! 12. bxc6 e.p. bxc6 13. c5 Deze paniekerige reactie maakt duidelijk dat de witspeler ontevreden is over de stelling.

13. ... d5 Zo neemt zwart de macht in het centrum over.

14. exd5 cxd5 15. Db3 e4 16. dxe4 fxe4 17. Pxe4 Uit nood geboren offert wit een stuk.

17. ... Lxb2 18. Dxb2 dxe4 19. Pg5 Lf5 20. Pxe4 Tb8 21. Dc3 Pd5 22. Da3 Lxe4 23. Lxe4 Phf6 24. Lf3 Dc7 25. Tac1 Pe7 26. c6 Wit heeft twee pionnen voor het stuk en behoudt enige compensatie door zijn sterke vrijpion op de zesde rij.

26. ... Pf5 27. Dc3 Tbc8 28. Tfe1 Dg7 29. Tcd1 Tc7 30. Te6 h5 31. De5 Kh7 32. h3 Pg8 33. De4 Pf6 34. De5 Pg8 35. De4 Tf6 36. Txf6 Pxf6 37. Db4 De7 38. Db8 Pd6

(zie diagram 2)

Zwart heeft een lastige technische klus voor de boeg. Zijn paarden hebben geen steunpunten in het centrum en de witte vrijpion is voorlopig nog niet onschadelijk gemaakt.

39. g4? Volledig onnodig permitteert wit zich een lelijke verzwakking van de koningsstelling.

39. ... hxg4 40. hxg4 Pf7 41. Kg2 Kg7 42. Te1 Dd8 43. Db2 Pg5 44. Te3 Dd6 De pion op c6 staat op de nominatie te vallen zodra de sterke loper op f3 van het bord gaat. Noodgedwongen moet wit de dames ruilen maar hij kan niet voorkomen dat hij zijn kroonpion op den duur toch verliest.

45. Da3 Dxa3 46. Txa3 Kf7 47. Le2 Pe6 48. Ta4 Pd5 49. Lf3 Pe7 50. Kg3 Kf6 51. Tc4 Ke5 52. Tc1 Pd4 53. Te1+ Kf6 54. Lg2 Pexc6 55. f4 Pe7 56. Lf1 Tc3+ 57. Kg2 Pc2 En zo deelt Khalifman een gevoelige klap uit. (0-1)