Georgië geeft Russen de schuld

TBILISI (Reuters, AFP) - Het zindert in de Georgische hoofstad van de complottheorieën, na de mislukte moordaanslag op de president Eduard Sjevardnadze.

Van de vele mogelijkheden is er één veruit het meest in trek: De aanslag zou in opdracht van Moskou uitgevoerd zijn om Georgië te destabiliseren. Rusland zou koste wat kost willen voorkomen dat er een tweede oliepijpleiding over Georgisch grondgebied komt te lopen, een pijplijn die het transport van Kaspische olie over Russisch grondgebied overbodig maakt. De Amerikaanse regering en westerse oliemaatschappijen streven de aanleg van zo'n pijplijn na.

“We hoeven het niet ver te zoeken”, zei een presidiumlid van het Georgische parlement, George Kobachidze, gisteren. “Het is duidelijk dat Rusland belang heeft bij deze terroristische daad, en alle lijntjes lopen die kant op.”

Het bijna-slachtoffer, de president zelf, is te verstandig om het met zóveel woorden te zeggen, maar uit alles blijkt dat ook hij de daders op een Russische loonlijst zoekt.

Kaukasische staatshoofden en burgers hebben de neiging om bij conflicten en rampen automatisch naar Rusland te kijken en zij hebben daar meestal gelijk in. Vanaf de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991 hebben de mannen rondom Boris Jeltsin duidelijk gemaakt dat zij Transkaukasië tot de Russische invloedssfeer rekenen en dat zij de rust en de vrede in de regio zonder scrupules inruilen voor Russische macht.

Tien tot vijftien gemaskerde mannen, uitgerust met anti-tankgeschut en automatische geweren, stonden de Georgische president Sjevardnadze maandagavond op te wachten, in het centrum van Tbilisi. Twee van Sjevardnadze's lijfwachten sneuvelden in het tien minuten durende vuurgevecht, waaronder de man die de president in 1995 op het nippertje het leven redde bij een eerdere moordaanslag. Eén dader vond de dood. Het gaat volgens het Georgische ministerie van binnenlandse zaken om een Tsjetsjeen met een Russisch paspoort.

“Zeer machtige krachten hebben belang bij een ander antwoord op vragen rond het olietransport over Georgisch grondgebied”, aldus Sjevardnadze kort na de aanslag. Hij wees op het 'buitenlandse' paspoort van de gesneuvelde dader.

Sjevardnadze herinnerde eraan dat de organisator van de vorige aanslag op zijn leven, de gewezen chef veiligheidszaken Igor Giorgadze, openlijk een gepriviligieerd bestaan leidt in de buurt van Moskou. De Russische regering weigert hem uit te leveren. President Jeltsin stuurde Sjevardnadze gisteren een meelevende boodschap.