PvdA: Kerken buiten de rechtsorde

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De PvdA-fractie in de Tweede Kamer vindt dat de kerken zich met het inrichten van een tentenkamp voor afgewezen asielzoekers buiten de rechtsorde plaatsen. PvdA-woordvoerder Middel zei dit gisteren tijdens een debat over het tentenkamp in de bossen bij het Drentse Dwingeloo.

“Er wordt geen wet overtreden”, aldus Middel in het debat. “Maar waar halen de kerken de pretentie en het morele recht vandaan om zich feitelijk buiten de rechtsorde te plaatsen? Als Nederland geen rechtsstaat zou zijn, zoals in de tweede wereldoorlog het geval was, dan zou het de taak van de kerken zijn om mensen onderdak en een schuilplaats te bieden. Maar we hebben een asielsysteem waarvoor we ons niet hoeven te schamen. Asielaanvragen worden hier in drie instanties getoetst. We moeten oppassen dat allerlei instellingen zich niet gaan opwerpen als beroepsinstanties.”

De uitspraken van Middel ontlokten felle reacties aan de fracties van GroenLinks, RPF en SGP. GroenLinks-woordvoerster Sipkes toonde zich 'diep teleurgesteld' over de opstelling van de PvdA. Maar volgens Middel wierp hij alleen de principiële vraag op 'of de morele waarde van de kerk hoger is dan onze rechtsstaat.'.

Rouvoet (RPF) meende dat de PvdA'er wel degelijk een oordeel in zijn vraag legde. En Van der Berg (SGP) wierp Middel voor de voeten: “U laat die mensen in de open lucht staan. Dat is niet sociaal vanuit uw achtergrond.”

Het commentaar, na het debat, van directeur van Tilborg van de kerkelijke vluchtelingenorganisatie Inlia was een stuk nuchterder: “Het wijst er in elk geval op dat de heer Middel geen jurist is.”

In het debat bleek dat, anders dan de bovengenoemde fracties, de grote partijen de lijn van Schmitz steunen dat afgewezen asielzoekers, die weigeren mee te werken aan hun terugkeer, op een gegeven moment geen recht meer hebben op opvang door de Nederlandse overheid.

Inlia en Vluchtelingenwerk Nederland hebben er voor gepleit dat de overheid deze groep weigeraars een minimale opvang biedt. Dan worden mensen niet de illegaliteit in gedreven, kunnen ze tot rust komen en kunnen ze wennen aan het idee dat het toch beter is om terug te gaan, is de redenering.

Maar de overgrote meerderheid in de Tweede Kamer denkt daar heel anders over. “Zo'n permanente opvang betekent dat we iedereen in Nederland onderdak moeten verschaffen. Dan kun je net zo goed de asielprocedure afschaffen”, aldus D66-woordvoerder Dittrich.

Middel voorzag dat zonder dit 'sluitstuk' Nederland zo veel vreemdelingen binnen de grenzen zou krijgen, dat het draagvlak voor de opvang zou afbrokkelen, racistische toestanden zouden ontstaan en Nederland als gevolg daarvan geen echte vluchtelingen meer zou kunnen opvangen.

Ook CDA en VVD vinden dat de overheid op een gegeven moment de opvang moet beëindigen voor afgewezen, weigerachtige asielzoekers. CDA-woordvoerder Verhagen heeft er geen bezwaar tegen als de kerken zulke mensen opvangen. Maar het kan niet de bedoeling zijn om langs die weg alsnog een permanent verblijf in Nederland af te dwingen, stelde hij.