Cuba sleept zo veel mogelijk aards gewin uit komst paus

HAVANA - Wat brengt de gisteren in Havana aangekomen paus naar Cuba? Geloof, hoop en liefde, natuurlijk. Maar ook dollars, veel dollars.

“Je kunt eigenlijk wel zeggen dat de paus de economische blokkade heeft doorbroken met zijn stormram van het geloof”, zegt een Britse diplomaat in Havana. “De dollars stromen binnen op dit moment en de Cubanen schijnen vastbesloten om uit de gekte rondom het bezoek van de Heilige Vader zoveel mogelijk aards gewin te slepen.”

Een leger van drieduizend buitenlandse journalisten is in Cuba neergestreken en is daar druk bezig het nog fragiele economische verkeer te ontwrichten. Niet geheel vrijwillig overigens, want de Cubaanse overheid moedigt het in de markt pompen van dollars flink aan. Een journalistenvisum kost 150 gulden, een accreditatie die toegang verleent tot de telefoons in de perscentra nog eens 120 gulden. Maar daar krijg je een heleboel bureaucratie en een paar uur training in geduld voor. En veel informatie over hoe de Cubaanse kinderen lijden onder de gevolgen van de wurggreep waarin de Amerikanen het eiland houden met hun economisch embargo.

De Cubanen zelf doen blijmoedig mee aan deze tijdelijke oververhitting van de economie. De prijzen van de taxi's, meestal particuliere autos', zijn voor wie niet in het Spaans weet te onderhandelen in een week zo'n beetje verdubbeld. Jonge vrouwen bieden zich op straat aan journalisten aan met de vraag 'Wilt u me niet interviewen?' Een half uurtje vragen stellen voor vijf dollar, kan niet schelen waarover. Ze hebben gehoord dat het heel normaal is in het buitenland dat mensen worden betaald voor een interview. Een filosoof/schrijver, die door deze krant benaderd werd voor een diepgravend gesprek over de gemoedstoestand van de Cubaanse ziel, laat via een bemiddelaar weten dat hij bereid is tegen betaling van honderd dollar daarvoor twee uur uit te trekken - op voorwaarde dat er geen politieke vragen gesteld worden. Ook de straatverkopers genieten mee. Ze maken handig gebruik van de verwarrende monetaire situatie in het land, waarin drie muntsoorten officieel toegelaten zijn: de Cubaanse peso, de Amerikaanse dollar en de Cubaanse dollar. De laatste zijn door het ministerie van toerisme geslagen munten die even groot en evenveel waard zijn als de Amerikaanse. Voor 1 peso (tien cent) krijg je hier op straat een uitstekende kop koffie, maar een journalist die denkt dat het een dollar kost (twintig keer zo veel) wordt niet tegen gesproken. Een broodje met ham (uit blik) kan zo dertig cent of zes gulden kosten.

- Vervolg op pagina 5

Vijftienhonderd journalisten uit VS bezoeken verboden eiland

VERVOLG VAN PAGINA 1

In het centrum van Havana lijkt het af en toe wel alsof de mislukte Amerikaanse invasie in de Varkensbaai (1962) alsnog is geslaagd. Enorme Amerikaanse vrachtwagens met Amerikaanse nummerborden en Amerikaanse opschriften staan bij de duurste hotels geparkeerd. Maar liefst vijftienhonderd journalisten uit de VS hebben deze kans aangegrepen om het verboden eiland te bezoeken. Een bezoek dat ze rechtvaardigen met opgewonden reportages over de 'ontmoeting van de eeuw' of over de naderende val van Castro.

De grote tv-stations uit de VS hebben hun top-presentatoren overgevlogen om rechtstreeks vanuit Cuba de ontbijtshows en nieuwsprogramma op prime-time te kunnen inleiden. Ze hebben in de famuez hotels als Havana Libre en Nacional, waar een overnachting drie- tot vierhonderd gulden kost, hele etages afgehuurd. De daken van de kleinere klassieke hotels in Oud-Havana kraken onder het gewicht van de schotelantennes, voor de satellietvernindingen. Politie-agenten houden de wacht bij de dure tv-apparatuur: de Cubaanse revolutie bewaakt de vrije nieuwsstroom van de Yankee-imperialisten (want zo heten ze hier nog steeds op de muurschilderingen).

Ook het echte verkeer is ontwricht. Alle beschikbare huurauto's waren al lang van tevoren geboekt, de rijkere media en de paus hebben eigen voertuigen naar het eiland verscheept. Met als gevolg opstoppingen en files, ongekend in Cuba. De chaos concentreert zich rondom hotel Havana Libre, waar het perscentrum is gevestigd. Daar zitten fotografen in rijen hun negatieven in te scannen in computers en journalisten hun stukken in te tikken, om ze tegen contante betaling in dollars door te mogen seinen.

Een ding moet gezegd: de Cubanen zijn voor al dat geld wel zeer geduldig en behulpzaam tegenover al die rennende en eisen stellende journalisten. En dat is een fors verschil met de volstrekte desintersse van het bedienend personeel tien jaar geleden, toen het communisme elke belangstelling voor de klant en voor geld verdienen had gesmoord. Dankzij de iets vrijere markt de laatste jaren hebben de Cubanen dat wel weer geleerd. Dat geldt ook voor de bedelaar, die er beleefd op wijst dat hij bij voorkeur in harde valuta wordt uitbetaald.