Een dwazenrit waarin een dode helper niet telt

Het moet tijdens een onbewaakt ogenblik geweest zijn, maar ik keek naar Eurosport. Ik keek naar hardrijdende autootjes in een woestijn en luisterde naar een Veronica-achtige stem die van alles door de ether slingerde. Ik zag een grote auto die in de fik stond en begreep dat de chauffeur verkoold onder de wagen lag, maar het kon ook anders zijn. Wie het was, weet ik niet meer, maar de stem ging ongedaan door. Met gewauwel, met holle frasen, met helemaal niets; met commentaar dat ik altijd bij snelheidssporten aan moet horen. Staccato, bruin-stemmig, dom gelul en anders niet.

Ik hou niet van gemotoriseerde sporten en zeker niet van de manier waarop mijn collega's met die sporten omgaan. Het is het leven van Peter Stuyvesant, maar dan ook nog in The Fast Lane en dus oneigen.

De uitzending was een overzicht van de dag in de voor mij volkomen onbegrepen snelheidswedstrijd tussen Malaga en Dakar, een race die vroeger Paris - Dakar heette en ook een sportwedstrijd waarin voortdurend doden vallen. Dat laatste valt te betreuren, maar tegelijkertijd weet ik dat het bij de sport hoort. Als je hard met een auto of een motor door het zand gaat rijden, dan weet je dat er ergens een tak over de weg ligt, of een fata morgana of een bedoeïnen-hinderlaag en dat er dus van alles kan gebeuren.

Ik ken twee mensen, redelijk nadenkende volwassenen die helemaal leip zijn van deze rally. Grote kerels die onbetaald verlof nemen om zes weken door barre omstandigheden te trekken om dan thuis te komen en tegen iedereen te vertellen dat het ab-so-luut fan-tas-tisch was. Die twee vertellen me dan hoe spannend het is over de zandvlaktes te rossen. Hoe moe je onderweg wordt, hoe de zon je vijand wordt, hoe de mens het steeds weer van de natuur dreigt te verliezen. En ja, zo soms gaat het even mis en dan valt er een dode te betreuren en dan voel je een rilling door de karavaan trekken en dan staat iedereen heel even stil om vervolgens plank gas verder te gaan.

Ik weet dat de Dood meerijdt in snelheidssporten, maar daar gaat het hier niet om. Ik veroordeel eigenlijk dit hele evenement, ooit opgezet om nieuwe modellen uit te testen onder extreme omstandigheden. Ik veroordeel eigenlijk de gedachte achter het geheel, maar laat vrijheid aan diegenen die wel geloof hebben en houden in deze dwazenrit.

Ik heb er nooit in geloofd en nu ik weer eens een flard van deze idioterie zag, kreeg ik weer dat idee dat de sportende mens soms net een lemming is: rennend op weg naar de kliffen en de dood tegemoet.

Ik keek naar het langzaam uitbrandende wrak en hoorde de stem van een collega, een jongen die ver weg, in Parijs, vanuit een inspreek-celletje wat woorden prevelde. Die jongen kon er ook niets aan doen, maar zijn teksten waren ontdaan van reële kritiek, van gevoel voor waarden ook. Er brandde een wagen uit omdat men op een landmijn was gereden. En, let wel, omdat men van het parkoers was gegaan. Omdat men een fout had gemaakt. De Dood hoort niet de straf te zijn als je aan sport doet en een fout maakt. Niet bij voetbal, niet bij korfbal en dus ook niet bij deze dodenrit richting Dakar. Maar mensen die ooit in deze idioterie uitgekomen zijn en die meegereden hebben, óf als deelnemer óf als volger, zweren bij het bestaan van dit evenement: het is het summum, de absolute test voor moter en machine en voor de zoekende mens. Op die manier praten commentatoren over de rally, op die manier schrijven journalisten ook. Als je erin zit, als je deze microbe onder de ledenen hebt, dan ben je verloren en dan telt bijna niets meer in het leven. Dood heeft geen waarde meer, pijn al helemaal niet. Het gaat maar om één zaak: Dakar halen en daarom rost men door. Vliegtuigen en hoog geavanceerde computers worden gebruikt om de helden te steunen.

En o ja, dat trof me zo in dat eigenlijk nietszeggende stukje op tv. De man die doodbrandde was geen deelnemer. Het was een helper, een man die in de kantlijn van de race meereed. Een man in dienende functie. Jammer dat hij dood was. Hij kreeg een paar beelden op de wereld-tv. Wat als het een beroemd rijder was geweest? Hoe omfloerst was de stem van de aanzegger dan geweest? Nee, doden tellen niet in deze rally. Sterker nog, hoe meer doden des te meer publiciteit. En daar gaat het de sponsoren toch om. Eigenlijk is een dooie in een materiaalwagen niet zo heel spectaculair. Een dooie koploper van een dure fabrieksstal is veel beter. Scoort beter.

Of ben ik nu te cru?

Neen.