Amerika op de voorgrond

In het Geneefse hoofdkwartier van de Verenigde Naties zijn gisteren de ministers van buitenlandse zaken van Servië-Montenegro, Bosnië-Hercegovina en Kroatië een principe-verklaring overeengekomen, die als basis zou moeten dienen voor een vredesregeling in Bosnië. De gesprekken vonden plaats in de Amerikaanse missie van het VN-gebouw en stonden onder leiding van de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken, Richard Holbrooke.

Hoewel de vrede in Bosnië zelf nog lang niet getekend is - de Servische leider Milosevic moet het allemaal nog verkopen aan de Bosnisch-Servische leiders Karadzic en Mladic - mag deze principe-verklaring toegeschreven worden aan het doortastende optreden van Amerika en de rol die het heeft gespeeld bij de opzet van de Navo-luchtbombardementen tegen de Bosnische Serviërs.

De Amerikanen zijn toch al weer helemaal terug op het wereldtoneel en in het bijzonder in Europa. Volgende week ondertekenen vertegenwoordigers van Griekenland en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië een akkoord dat een eind moet maken aan een al jaren durend conflict over aanspraken op grondgebied, de naam van de republiek Macedonië en de vlag die daarbij hoort. Het akkoord wordt ondertekend in New York, nadat Amerikaanse onderhandelaars een doorbraak forceerden.

Natuurlijk hebben beide kwesties tot vreugde in 'Brussel' geleid, maar het Amerikaanse optreden steekt ook, omdat de Europese Unie in feite moet toegeven niet in staat te zijn geweest tot het formuleren en uitvoeren van een eenduidig en helder buitenlands en veiligheidsbeleid. In de Bosnische kwestie heeft de EU zich een brevet van onvermogen aangemeten, zowel in politiek als in militair opzicht en wat het geschil tussen Griekenland en Macedonië betreft: wat de Unie in jaren niet kon bereiken, 'regelen' de Amerikanen in een week.

Zoals gezegd, de vrede in Bosnië is nog lang niet getekend, laat staan bereikt, maar de omstandigheden waaronder gisteren de Kroatische, Servische en Bosnische vertegenwoordigers bij elkaar kwamen zijn beduidend anders dan die van voor de luchtaanvallen van de Navo.

Europa en de VS trekken weer samen op en in Genève zit nu een partij aan tafel die bereid is daadwerkelijk zware middelen in te zetten om de strijdende partijen in Bosnië tot concessies te dwingen.