Australische minister tegen referendum onafhankelijkheid

DILI (Reuters, AFP, AP) - Indonesië heeft gisteren 398 soldaten teruggetrokken uit Oost-Timor. De maatregel moet een positief onderhandelingsklimaat scheppen rond de kwestie-Timor. De militairen waren echter nog niet weg of de Indonesische politiecommandant kondigde aan versterking te zullen vragen.

Het is de bedoeling dat tegen het einde van de week ongeveer 1000 militairen Oost-Timor hebben verlaten, zei een Indonesische legerofficier. Wat uiteindelijk het effect zal zijn van deze troepenbewegingen is onduidelijk. Het leger liet weten dat de teruggetrokken soldaten worden vervangen door 800 anderen. Die laatsten zijn geen 'gevechtstroepen', zoals de eersten, maar eigenlijk meer “artsen, onderwijzers en landbouwkundigen”, aldus de woordvoerder.

De chef van de politie in Oost-Timor, kolonel Timbul Sila'an, deelde vervolgens mee dat hij extra mensen wil “omdat de politie het zwaarder krijgt bij het handhaven van de openbare orde nu een deel van de militairen weg zijn.”

Al eerder is er twijfel geuit of de Indonesiërs werkelijk de bedoeling hebben de troepenmacht op Timor te verminderen. Soeharto's opvolger president B.J. Habibie zou graag willen praten over een oplossing voor de kwestie Oost-Timor, en daarom een gebaar maken. De terugtrekking komt vlak voor een ontmoeting op 4 en 5 augustus op het VN-hoofdkwartier in New York tussen de ministers van buitenlandse zaken van Indonesië en Portugal.

Tegendraads

Habibie heeft aangekondigd dat Oost-Timor een zekere mate van zelfbestuur kan krijgen, maar hij wijst een referendum over onafhankelijkheid af. Het Oost-Timorese verzet eist niets minder dan een volksraadpleging over zelfstandigheid. De Australische minister van buitenlandse zaken Alexander Downer hield gisteren een opmerkelijk pleidooi om de rebellen niet hun zin te geven.

“Ik geloof niet dat enige vorm van zelfbeschikking nu een oplossing biedt voor Oost-Timor”, antwoordde Downer op de vraag of hij vindt dat er een volksraadpleging moet komen. “De verliezers in een referendum zullen zich in de bergen verschansen en dan zitten we in dezelfde cirkel van geweld, waar we nu juist uit willen.” De bewindsman vindt dat de partijen een oplossing moeten zoeken die voor allen aanvaardbaar is.

Downer doelde met zijn waarschuwing op de situatie in Oost-Timor na het vertrek van de Portugezen in 1974. Toen brak een burgeroorlog uit tussen de linkse rebellenbeweging Fretilin (opgegaan in de verzetsbeweging CNRM van de in Jakarta vastzittende Xanana Gusmao) en meer gematigde krachten, die voor aansluiting waren met Indonesië.