Dertigers: meer kleur in CDA-fractie

AMSTERDAM - Aan alle deelnemers met plannen voor een vliegvakantie wordt zaterdag tijdens een conferentie van jonge CDA'ers gevraagd of ze honderd gulden over hebben voor een goed doel. Ter compensatie van het feit dat vliegen voor het milieu niet goed is.

Dit spontaan opgekomen idee is nou typisch een voorbeeld van de vernieuwende manier waarop de CDA-initiatiefgroep 'Confrontatie met de toekomst' wil werken, zegt dagvoorzitter Ad Koppejan. “We willen niet alleen mopperend aan de zijlijn staan, maar ook wat doen, ons inzetten, ons betrokken tonen.”

Zaterdag komen ruim driehonderd jonge CDA-ers in Amsterdam bij elkaar om over de toekomst van de partij te praten. Dertigers zijn het, veelal met een mooie baan, vaak met een gezin, niet altijd kerkelijk meelevend maar wel bereid om te opereren vanuit bijbelse normen, actief als bestuurder van een crèche, van een school, een vakbond, de 8-mei beweging, een landbouworganisatie, een werkgeversclub. Het is, heeft Koppejan tijdens de eerste bijeenkomst vorig jaar ervaren, het type mens dat wellicht niet altijd het afval scheidt, maar daar wèl op aanspreekbaar is.

Aansprekend

En allen zijn ze lid van het CDA en willen ze zich na de verkiezingsnederlaag van 1994 inzetten om van het CDA weer een aansprekende club te maken. Soms zijn ze slapend lid, vaker zijn ze actief in het lokale bestuur, de provincie. Koppejan zelf bij voorbeeld is 34, oud-voorzitter van het CDJA, nu duo-voorzitter van de kamerkring Amsterdam en uit dien hoofde lid van het partijbestuur. Voor het overige: hoofd communicatie van het gemeentelijk havenbedrijf Amsterdam, getrouwd, gekleed in bruin geruit jasje en zwarte broek.

Het motto van de conferentie is 'Wie niet kiest, verliest.' Koppejan: “Compromissen zijn taboe. We discussiëren met elkaar, en daarna geven we een mening. We kiezen. Wil je als politieke beweging herkenbaar zijn, dan moet je keuzes maken.” Voor kinderopvang, bij voorbeeld, of voor een zorgloon. Politieke standpunten innemen die kiezers leuk vinden, of een eigen lijn uitzetten. De groei van de automobiliteit accepteren, of alles op alles zetten om die af te remmen. Een referendum, of alleen politiek via gekozen vertegenwoordigers.

Lastige keuzes, zeker, zegt Koppejan. Maar ook het CDA ontkomt niet aan een heldere standpuntbepaling. Dat gebeurt in zijn partij te weinig, stelt hij met spijt vast. “Maar de marges zijn overal klein”, vergoeilijkt hij. “Alle partijen schuiven meer naar het midden. Toch mag dat voor ons geen excuus zijn.”

De dertigers verdiepen zich 's morgens in de materie en 's middags geven ze hun mening. Die wordt verwerkt in een pamflet, dat de werkgroep doorstuurt naar de opstellers van het verkiezingsprogramma. Wat die ermee moeten? “Ik hoop dat ze allemaal iets hebben van: dit is een cadeautje dat ons zomaar in de schoot wordt geworpen, hier moeten we wat mee doen.”

En de werkgroep Confrontatie met de toekomst heeft nog meer cadeautjes in de aanbieding. Ze heeft de deelnemers gevraagd namen te noemen van mensen die zij geschikt achten voor het lidmaatschap van de Tweede Kamer. Een maximum-leeftijd is er niet aan gebonden, het kunnen bekende Nederlanders zijn, maar de organisatoren hopen toch zeker ook op een flink aantal namen van jongere, minder bekende mensen. Want verjonging, vernieuwing is hard nodig in de fractie, vindt Koppejan. Hij wijst erop dat Ank Bijleveld, die zich trouwens ook heeft gemeld als deelneemster, al acht jaar het jongste CDA-Kamerlid is, en de enige christen-democratische parlementariër onder de veertig bovendien. “Dat is een scheefgroei, daar moet wat aan gedaan worden”, zegt de dagvoorzitter.

Grijze muizen

Maar ook op dit punt wil de werkgroep niet alleen mopperen en klagen: “Je kunt wel zeggen dat de fractie vernieuwd moet worden, maar dat is een holle frase als je zelf niet met alternatieven komt. Dit kan tot heel verrassende dingen leiden.”

Koppejan zou niet graag het beeld willen oproepen dat de dertigers erop uit zijn de grijze CDA-muizen eruit te werken. Geen kwaad woord over de zittende Kamerleden, die zich veelal met hart en ziel inzetten voor de partij. Die hebben het, zegt Koppejan, gewoonweg niet verdiend om weggezet te worden als een grijze muis. Maar dat neemt niet weg dat de maatschappij verandert, en dat de samenstelling van de fractie daar ook een afspiegeling van moet zijn. Meer kleur, noemt Koppejan dat.

De alternatieve kandidatenlijst komt te bestaan uit mensen die zelf niet toegezegd hebben ook ambities te hebben voor het Kamerlidmaatschap. Het is dus een vrijblijvende zaak, en het kan trouwens ook niet anders zijn, omdat niet de werkgroep van dertigers over de kandidaatstelling gaat, maar een reeds ingestelde commissie onder leiding van de Bossche burgemeester Rombouts.

Het is in zekere zin ook maar goed dat het noemen van namen tot geen enkele verplichting leidt. Want de CDA'er neemt onder zijn leeftijdgenoten waar dat ze ontzettend moeilijk te porren zijn voor het Kamerlidmaatschap. “Ze hebben vaak grote aarzelingen. Ze vragen zich af: in wat voor partij stap ik, in wat voor fractie, wat kan ik daar met mijn idealen? Bovendien hebben ze vaak een goede baan, een aardige maatschappelijke carrière. Ze zijn niet zo gauw geneigd die op te geven voor een sprong in het diepen.”

Koppejan, die persoonlijk geen behoefte heeft te antwoorden op dit soort vragen, kent een hoop jongere partijleden die om dit soort redenen niet beschikbaar zijn. Doodzonde vindt hij dat. “We moeten er alle energie in steken om ze toch over te halen.” Daar kan zo'n lijst misschien bij helpen, denkt hij. De alternatieve lijst gaat ook naar het partijbestuur, de kamerkringen en de afdelingen. Daar kon ook nog weleens wat uitrollen. In die zin dat de bestuurders denken: hé, woont die in mijn buurt, is die genoemd door dat clubje jongeren, misschien moeten we er toch eens langs om te polsen of we ze kunnen inzetten voor de partij.

Koppejan wil maar zeggen: niemand hoeft te denken dat er zaterdag 300 jonge, ontstuimige, ongeduldige politieke baantjesjagers bij elkaar zijn. “We staan echt niet te hijgen en te dringen. Het tegendeel is eerder waar.”

Misschien is het ook daarom dat de partij de werkgroep absoluut niet als een bedreiging ziet. Koppejan is bij voorzitter Helgers geweest, en die steunt de werkgroep van harte, zegt ook de partijvoorlichtster. “We volgen dit met belangstelling”, meldt ze. “We zijn heel benieuwd wat eruit komt. We vinden het heel leuk, deze groep van dertig-plussers. Misschien komen er namen en ideeën uit die we over het hoofd hebben gezien. Dat is geen bedreiging, dat is juist nuttig.”

Helgers is trouwens de hele dag van de partij, en ook fractievoorzitter Heerma staat op de deelnemerslijst. Geen van de twee 'bobo's' hoeft te spreken. Koppejan: “Dat doen we zelf.” Ook daaruit moet blijken dat Confrontatie met de toekomst het heft in eigen handen neemt.