Zelfbewustheid troef bij jongeren in CDA

Van onze parlementsredactie AMSTERDAM - “Jullie kunnen tevreden zijn”, roept een stralende Enneüs Heerma tegen Ad Koppejan, terwijl hij zijn jas aantrekt. Een kwartiertje eerder liet de CDA-fractievoorzitter zich zelfs verleiden tot een paar danspasjes, meegezogen door de geestdrift van jonge partijgenoten.

Uitsluitend lovende woorden had de leiding van het CDA zaterdag voor het initiatief van een groep jonge christen-democraten om de vernieuwing van de partij aan te zwengelen. Ze kan ook amper om de jongeren heen. De CDA'ers die zich verzamelden in de aula van de Universiteit van Amsterdam voor de bijeenkomst 'Confrontatie met de toekomst' lijken in niets op de Tweede-Kamerfractie, die de klap van de verkiezingen van 1994 nooit helemaal te boven kwam.

De dertigers in het CDA blaken van zelfvertrouwen, en zien het paarse kabinet als een geschenk uit de hemel. Het geeft hun partij eindelijk de ruimte om zich eens op de identiteit te bezinnen. “Kiezen voor de christen-democratie betekent politieke stellingnames die geinspireerd worden door onze uitgangspunten, ook als dat electoraal minder goed ligt”, omarmden de jongeren zaterdag massaal als stelling. Het is het soort uitstraling dat het CDA broodnodig heeft om er weer bovenop te kunnen komen, beseft Heerma. En vice-fractievoorzitter De Hoop Scheffer, voorzitter Helgers en vice-voorzitter Lodders met hem.

Maar de partijleiding krijgt de inzet van de dertigers niet voor niets. Wil ze kunnen profiteren van hun talent en inzet, dan moeten partij en Tweede Kamerfractie ingrijpend vernieuwd. Slechts acht van de huidige CDA-Kamerleden belandden bij de bovenste 34 plaatsen (het huidige aantal Kamerzetels) van de schaduw-kandidatenlijst die de jongeren zaterdag samenstelden. “Als zij blijven en de rest vertrekt, dan wil ik er nog wel eens over nadenken”, zei Koppejan op de vraag of hij in de Kamer wil. De oud-CDJA-voorzitter, tevens een van de organisatoren van de conferentie, belandde op de tweede plaats van de alternatieve lijst.

Hans Huibers, Koppejans voorganger, Kamerlid van 1989 tot 1994 en vierde op de lijst, voelt er niets voor om naar het Binnenhof terug te keren. Ook twee jonge vrouwen die veel steun verwierven, Ruth Peetoom (lid van de commissie die het nieuwe verkiezingsprogramma schrijft) en Gerda Verburg (CNV) waren kort: ze willen niet.

Die reserve wordt niet alleen ingegeven door de mooie maatschappelijke loopbanen die de jongeren er op na houden. Ze zijn vooral beducht om met hun geestdrift stuk te lopen op behoudender krachten in het CDA, die aan vernieuwing, verjonging of discussie geen ruimte geven. “Niemand heeft zin om als excuus-Truus of excuus-Guus alleen een vernieuwde buitenkant te mogen leveren”, zegt een van de dertigers, “Dan steek je je kop een keer boven het maaiveld en voor je het weet, ligt hij er af”. Zolang de partij geen nieuw verkiezingsprogramma heeft èn geen nieuwe lijsttrekker die aan de politieke koers een gezicht geeft, blijft de stap naar Den Haag te ongewis.

Over welke richting het CDA moet inslaan, bestaat bij de jonge generatie geen twijfel: naar links. “We vinden dat het sociale gezicht duidelijker moet, zoals voorgesteld door de commissie-Gardeniers”, vertelt een deelnemer.

Dus stemden de jongeren bijvoorbeeld voor kinderopvang en zorgverlof, en tegen een zorgloon voor ouders die thuisblijven. Voor 'alles op alles zetten' om de automobiliteit af te remmen, en voor de stelling dat winst voor het milieu en duurzaamheid desnoods ten koste mag gaan van koopkracht en werkgelegenheid.

Ook over de vraag wie de nieuwe lijst moet trekken in 1998 hoeft geen CDA-jongere in de aula lang na te denken: Tineke Lodders. “Als één vrouw beschikbaar is, zijn wij gauw klaar”, roept Huibers, lid van de commissie die de nieuwe lijst samenstelt. Maar wil ze? Het antwoord is alleen een glimlach.