Mentale ondergang van geniaal pianist blijft onderbelicht

Regie: Scott Hicks. Met Geoffrey Rush, Armin Mueller-Stahl, John Gielgud. Te zien in 10 bioscopen.

Het waargebeurde verhaal van 'Shine' herbergt dan ook de nodige emoties. Op jonge leeftijd blijkt reeds het uitzonderlijke muzikale talent van David Helfgott. Ondanks tegenwerking van zijn dominante vader verlaat David Australië om in Engeland piano te gaan studeren. De moeizame relatie met zijn vader en de verwoestende invloed van het beruchte Derde Pianoconcert van Rachmaninoff (met ontzag spreekt men over de 'Rach 3', als betrof het een berg in de Himalaya) worden David fataal. Bij zijn eerste grote optreden stort hij in en verdwijnt hij voor jaren in psychiatrische instellingen. Pas later, terug in Australië, hervindt hij zijn talent: restaurant-optredens en een huwelijk zetten hem weer op een gelukkig spoor.

'Shine' wint momenteel overal (publieks)prijzen en geldt inmiddels als mondiaal prototype van een artistiek verantwoorde publieksfilm. Regisseur Hicks beweert in interviews dat men er in Hollywood een sentimentele draak van zou hebben gemaakt en dat hij dat juist heeft willen voorkomen. Misschien, maar vrij van emotioneel effectbejag is Hicks' film allerminst. Vooral de zwaar aangezette hoofdrol van Geoffrey Rush, veel te veel de acteur die zich uitleeft in maniertjes, doet een ongegeneerd beroep op de sympathie van de kijker. Het cliché van het doorgedraaide en ongepaste, maar o zo aandoenlijke genie krijgt ruim baan in 'Shine'.

Ook het scenario staat een overtuigend biografisch drama over David Helfgott in de weg. Twee keuzes wekken verbazing. De ruime aandacht voor het trauma van de vader (Armin Mueller-Stahl, sterk als altijd) die als enige van zijn familie de kampen heeft overleefd maakt hem tot de eigenlijke hoofdpersoon. Vreemd is ook dat de daadwerkelijke mentale ondergang van David volledig wordt overgeslagen. Juist het volgen van dat proces had van David een aangrijpend personage kunnen maken. Regisseur en hoofdrolspeler waren echter meer geïnteresseerd in de vrolijke gek.